Spalona sprężarka w chillerze. Test kwasowości oleju przed wymianą

Spalona sprężarka w chillerze to nie tylko wymiana jednego podzespołu. Po spaleniu uzwojenia w oleju i czynniku zostają kwasy, sadza i wilgoć, które w nowej sprężarce potrafią wywołać tę samą awarię w ciągu kilku tygodni. Dlatego zanim zamontujemy nową sprężarkę, robimy test kwasowości oleju i czyścimy obieg.

Zadzwoń: +48 501 179 381. Dojeżdżamy do zakładów w całej Polsce z bazy serwisowej w Wałsnowie.

Objawy spalonej sprężarki w chillerze

Obsługa zwykle widzi to samo: obieg staje na alarmie zabezpieczenia silnika albo wyłącznik silnikowy wybija zaraz po starcie. Po otwarciu skrzynki zacisków czuć czasem zapach spalenizny, a na stycznikach widać ślady nadpalenia. Chiller z dwoma obiegami często pracuje dalej na jednym, ale w szczycie obciążenia nie trzyma temperatury wody.

Samo zadziałanie zabezpieczenia nie przesądza jednak o spaleniu. Zanim ktokolwiek zamówi nową sprężarkę, mierzymy i porównujemy wyniki z wartościami z dokumentacji producentów:

Oglądamy też styczniki, zaciski i przewody, a ze sterownika odczytujemy historię alarmów i liczbę startów. Zwarcie do masy albo przerwa w uzwojeniu potwierdza spalony silnik. Wtedy od razu pobieramy próbkę oleju, bo od jego stanu zależy dalszy zakres prac.
Objawy innych usterek sprężarki, bez spalenia uzwojenia, opisujemy w poradniku awaria sprężarki chłodniczej.

Dlaczego sprężarka w chillerze się spaliła

Spalona sprężarka w chillerze prawie nigdy nie jest przypadkiem. W większości sprężarek chillerów silnik jest chłodzony zasysanym gazem, więc spalenie zaczyna się zwykle od problemu w obiegu albo w zasilaniu. Jeśli przyczyny nie usuniemy, nowa sprężarka trafi w te same warunki. Najczęściej znajdujemy:

• Ubytek czynnika: za mało gazu na ssaniu, silnik się przegrzewa, a wyciek trwa od miesięcy
• Zanik fazy albo asymetrię napięć, często przez nadpalone styki stycznika
• Zbyt częste starty przy małym zładzie wody albo złych nastawach
• Powrót ciekłego czynnika do sprężarki i rozcieńczony olej
• Zabrudzony skraplacz i wysokie ciśnienie tłoczenia w upał
• Kwas i wilgoć, które zostały w układzie po poprzedniej awarii

Ostatni punkt widzimy częściej, niż klienci się spodziewają. Druga spalona sprężarka w tym samym obiegu w ciągu roku to zwykle skutek pominięcia czyszczenia po pierwszej. Przy okazji sprawdzamy też szczelność obiegu, ponieważ ubytek czynnika to osobny obowiązek wynikający z przepisów F-gazowych.

Przykład z naszego warsztatu: chłodziarka oleju KAUKAN 3KPS ze szlifierki bramowej trafiła do nas z alarmem przeciążenia silnika sprężarki. Pomiary pokazały cały łańcuch przyczyn:

Sam kod alarmu wskazywał tylko przeciążenie. Pierwotną przyczyną okazał się powolny wyciek, a zakwaszony olej przesądził o pełnej procedurze po spaleniu. Cały przebieg opisaliśmy we wpisie naprawa chłodziarki oleju KAUKAN 3KPS.

Test kwasowości oleju przed wymianą

Test kwasowości oleju trwa kilka minut, a decyduje o zakresie całej naprawy. Robimy go przy każdym zgłoszeniu, w którym spalona sprężarka w chillerze została potwierdzona pomiarem. Próbkę pobieramy ze sprężarki albo z separatora oleju i sprawdzamy zestawem dobranym do rodzaju oleju: mineralnego, alkilobenzenowego albo poliestrowego POE. Następnie porównujemy wynik z kolorem i zapachem oleju. Na tej podstawie dzielimy spalenie na dwa przypadki:

W chillerach ze sprężarkami scroll w tandemie albo trio olej jest wspólny dla całego zespołu. Kwas z jednej spalonej sprężarki trafia więc także do sprawnych, dlatego sprawdzamy olej każdej sprężarki w obiegu. Z kolei przy sprężarkach śrubowych duża część oleju krąży przez separator, więc przy ciężkim spaleniu czyścimy również separator.

Wymiana sprężarki w chillerze krok po kroku

Po diagnostyce dostajesz ofertę z zakresem prac dopasowanym do wyniku testu. Gdy wynik testu jest już znany, prace wyglądają u nas tak:

• Odzysk całego czynnika do osobnej butli na czynnik zanieczyszczony
• Demontaż spalonej sprężarki i lutowanie nowej z przepływem azotu, żeby w rurach nie powstała zgorzelina
• Montaż filtra odwadniacza odkwaszającego na ssaniu i nowego wkładu filtra na linii cieczy
• Wymiana wziernika ze wskaźnikiem wilgoci, a przy ciężkim spaleniu także czyszczenie zaworu rozprężnego
• Próba ciśnieniowa azotem i kontrola szczelności połączeń
• Próżnia mierzona wakuometrem elektronicznym, z próbą utrzymania
• Napełnienie nowym czynnikiem na wagę, zgodnie z tabliczką znamionową
• Uruchomienie, pomiar prądów, przegrzania i dochłodzenia oraz powtórny test kwasowości po pierwszych godzinach pracy

Filtr na ssaniu zatrzymuje kwasy, wilgoć i sadzę, które jeszcze krążą w układzie. Dlatego mierzymy na nim spadek ciśnienia. Producent filtrów Sporlan podaje dla układów klimatyzacyjnych granicę około 0,55 bar dla filtra tymczasowego po spaleniu i około 0,2 bar dla filtra stałego. Gdy spadek rośnie albo test znów pokazuje kwas, wymieniamy wkłady i olej jeszcze raz. Po oczyszczeniu układu filtr ssawny zdejmujemy albo wymieniamy zgodnie z zaleceniem producenta, bo zostawiony na stałe dławi ssanie. Budowę i zastosowanie takich filtrów opisuje producent w katalogu filtrów odwadniaczy odkwaszających Danfoss.

Koszt prac zależy od rodzaju i ilości czynnika, liczby sprężarek w obiegu, ilości oleju do wymiany, terminu dostawy sprężarki oraz tego, czy spalenie było lekkie, czy ciężkie. Wiążącą wycenę przygotowujemy po oględzinach i teście oleju, tak samo jak w każdej innej usłudze z zakresu naprawa chillerów.

Odzysk czynnika, protokół i Karta w CRO

Gdy spalona sprężarka w chillerze zanieczyściła obieg, czynnik nie wraca do układu. Zawiera kwasy i produkty rozkładu oleju, więc odzyskujemy go do oznaczonej butli i przekazujemy do regeneracji albo unieszkodliwienia. Do obiegu trafia nowy czynnik albo czynnik regenerowany o parametrach nowego.

Każdy odzysk i każde napełnienie opisujemy w protokole: rodzaj czynnika, ilość odzyskana i napełniona, data oraz dane technika z certyfikatem F-gazowym. Na tej podstawie operator uzupełnia Kartę Urządzenia w CRO. Po pracach przy obiegu robimy też kontrolę szczelności, a gdy przyczyną spalenia był wyciek, sprawdzamy układ ponownie w ciągu miesiąca od naprawy. Zakres tej usługi opisujemy na stronie kontrola szczelności i przeglądy CRO.

Jak to wygląda w liczbach, pokazuje tabliczka znamionowa chillera Carrier 30GX-092 ze zdjęcia poniżej. R134a ma według załącznika I rozporządzenia 2024/573 współczynnik GWP 1430, więc ekwiwalent CO2 wynosi:

Wynik mieści się między 50 a 500 t CO2e. Taki chiller wymaga kontroli szczelności co 6 miesięcy, a przy działającym systemie wykrywania wycieków co 12 miesięcy, i musi mieć Kartę Urządzenia w CRO. Po wymianie sprężarki do karty trafia ilość odzyskanego i napełnionego czynnika.

Tabliczka znamionowa chillera Carrier 30GX-092: czynnik R134a, obieg A 55 kg, obieg B 48 kg.

Spalona sprężarka w chillerze to także dobry moment na decyzję o przyszłości agregatu. W raporcie piszemy, czy sprężarka na obecny czynnik ma sens, czy producent dopuszcza czynnik o niższym GWP i jak zaplanować serwisy na kolejne lata. Agregatu na R22 nie naprawiamy na tym czynniku, bo nie wolno go już używać do serwisu. Wtedy zostaje retrofit albo wymiana agregatu. Stan pozostałych podzespołów opisujemy w protokole tak samo jak przy usłudze przeglądy zerowe chillerów.

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę od razu wstawić nową sprężarkę?

Możesz, ale bez czyszczenia obiegu ryzykujesz drugą awarię. Kwas i wilgoć po spaleniu atakują izolację uzwojeń nowej sprężarki. Test kwasowości oleju i filtr odkwaszający na ssaniu to niewielka część kosztu całej naprawy.

Jak odróżnić spaloną sprężarkę w chillerze od zablokowanej?

Pomiarem. Sprężarka zablokowana mechanicznie ma zwykle sprawne uzwojenia i nie rusza przez zatarcie. Spalona ma zwarcie do masy, zwarcie między zwojami albo przerwę w uzwojeniu. W obu przypadkach sprawdzamy olej, bo zatarcie też zostawia w układzie opiłki i zanieczyszczenia.

Czy czynnik z układu można wykorzystać ponownie?

Nie po spaleniu silnika. Taki czynnik jest zanieczyszczony, więc odzyskujemy go do osobnej butli i oddajemy do regeneracji albo unieszkodliwienia. Obieg napełniamy nowym czynnikiem, a ilości wpisujemy do protokołu dla CRO.

Jak długo chiller stoi po spaleniu sprężarki?

Najdłużej trwa zwykle dostawa sprężarki. Same prace przy obiegu zajmują najczęściej od jednego do kilku dni roboczych, zależnie od wielkości agregatu i stopnia spalenia. W chillerze z dwoma obiegami drugi obieg może w tym czasie pracować, jeśli jest sprawny.

Czy opłaca się wymiana sprężarki w starym chillerze?

Zależy od stanu reszty układu. Gdy wymienniki są szczelne, a druga sprężarka pracuje poprawnie, wymiana jednej sprężarki zwykle ma sens. Natomiast gdy wycieki wracają, a agregat ma za sobą kilka poważnych awarii, pieniądze lepiej przeznaczyć na nowy agregat. Remont nie zwiększy też wydajności urządzenia. Opinię dajemy na piśmie po diagnostyce.

Co przygotować przed telefonem

Te informacje pozwolą nam ocenić sytuację jeszcze przed wyjazdem i zabrać właściwe filtry oraz czynnik:

• Zdjęcie tabliczki znamionowej chillera i spalonej sprężarki
• Kod alarmu ze sterownika i opis, kiedy sprężarka stanęła
• Informację, czy uzupełniano czynnik albo wymieniano już sprężarkę
• Lokalizację agregatu i warunki dostępu do niego

Masz w zakładzie chiller ze spaloną sprężarką? Zadzwoń: +48 501 179 381 albo napisz: info@skic.com.pl. Możesz też skorzystać z formularza na stronie kontaktowej. Zgłoszenia przyjmujemy telefonicznie i mailowo, a technicy wyjeżdżają do zakładów w całej Polsce z bazy serwisowej Wałsnów 22b.