Serwis instalacji wody lodowej. Co sprawdzamy poza chillerem

Serwis instalacji wody lodowej zaczyna się tam, gdzie kończy się przegląd chillera: na pompach, filtrach, zaworach, zbiorniku buforowym i odbiornikach chłodu. Chiller może być sprawny i utrzymywać zadaną temperaturę na wyjściu, a maszyny i tak dostają za ciepłą wodę. Szukamy przyczyny w całym układzie i mierzymy, zanim cokolwiek wymienimy. Zgłoszenia: +48 501 179 381, info@skic.com.pl.

[Pokaz zdjęć]

Kiedy problem leży w instalacji, a nie w chillerze

Przyłącza instalacji wody lodowej przy chillerze Trane w Ożarowie Mazowieckim. Przepustnice odcinające ułatwiają serwis bez spuszczania całego układu.

Zgłoszenie zwykle brzmi: „chiller nie daje rady”. Często jednak agregat ma zapas mocy, a chłód nie dociera tam, gdzie jest potrzebny. Typowe sygnały, że winna jest instalacja:

• Woda na wyjściu z chillera ma zadaną temperaturę, a przy maszynach jest wyraźnie cieplejsza.
• Jedne odbiorniki są zimne, a inne, dalej od pomp, przegrzewają się.
• Chiller zgłasza alarm przepływu albo zabezpieczenia przed zamarzaniem parownika.
• Różnica temperatur między zasilaniem a powrotem jest mała mimo pełnej produkcji.
• Pompy hałasują, a w rurociągach słychać szum albo bulgotanie.
• Ciśnienie w układzie spada i trzeba uzupełniać wodę lub glikol.

Różnica temperatur zasilania i powrotu wody lodowej

Manometry na wejściu i wyjściu wody. Różnica ciśnień na wymienniku pomaga ocenić przepływ i zabrudzenie.

Moc, którą instalacja odbiera z procesu, zależy od przepływu wody i od różnicy temperatur między zasilaniem a powrotem. Dlatego serwis instalacji wody lodowej zaczynamy od tych dwóch wielkości, mierzonych przy chillerze i przy najważniejszych odbiornikach.

Typowe parametry projektowe wody lodowej to na przykład 7°C na zasilaniu i 12°C na powrocie, czyli 5 K różnicy (wartości katalogowe, każda instalacja ma własny projekt). Samo odchylenie od projektu nie przesądza jednak o usterce, ale wskazuje, gdzie szukać.

Filtry siatkowe w instalacji wody lodowej

Siatka filtra wyjęta z instalacji w Młyniskach.

Filtr siatkowy chroni pompy, parownik i wymienniki płytowe przed zanieczyszczeniami. Jednak kiedy nikt go nie czyści, sam staje się przeszkodą. Na zdjęciu powyżej siatka filtra wyjęta z instalacji w Młyniskach, a niżej wkład filtra z instalacji w Tyńcu Małym.

Wkład filtra siatkowego z zanieczyszczeniami, instalacja w Tyńcu Małym.

Zanieczyszczenia pochodzą najczęściej z montażu i przeróbek instalacji (opiłki, zgorzelina po spawaniu), z korozji rur stalowych oraz ze zużytego glikolu, w którym inhibitory przestały chronić metal. Podczas audytu instalacji glikolowej w zakładzie poligraficznym filtr siatkowy na głównej nitce był zamontowany, ale jego stanu nie dało się ocenić bez otwarcia. W efekcie taki filtr nie daje żadnej informacji, dopóki nie zabraknie przepływu. Opis tego audytu: audyt instalacji glikolowej w zakładzie poligraficznym.

Powietrze w instalacji i ciśnienie w układzie

Powietrze w obiegu ogranicza przepływ, powoduje hałas i niestabilną pracę pomp, a czujnik przepływu potrafi wtedy zgłaszać alarmy, choć pompa pracuje. Najczęstsze źródła to uzupełnianie wody bez odpowietrzenia, nieszczelności po stronie ssawnej pomp, niesprawne odpowietrzniki w najwyższych punktach i za niskie ciśnienie w układzie przy niesprawnym naczyniu wzbiorczym. Sprawdzamy ciśnienie statyczne i robocze, stan naczynia wzbiorczego i odpowietrzników, a przy powracającym problemie zalecamy separator powietrza.

Ponadto spadek ciśnienia bywa sygnałem nieszczelności. W instalacjach glikolowych każdy wyciek uzupełniany wodą obniża stężenie płynu. Więcej o tym w tekstach wyciek glikolu z instalacji i stężenie glikolu w chillerze.

Pompy obiegowe w instalacji wody lodowej

Pompy obiegowe węzła wody lodowej w Poświętnem.

Co więcej, pompa może pracować, a mimo to tłoczyć wyraźnie mniej niż kiedyś. Zużyty wirnik, nieszczelne uszczelnienie mechaniczne, kawitacja przy za niskim ciśnieniu na ssaniu albo zatkany filtr przed pompą dają podobny objaw: spada przepływ przez parownik i odbiorniki. Mierzymy ciśnienie przed pompą i za nią, prąd silnika i temperatury, a wynik porównujemy z charakterystyką pompy. Pompy, które da się naprawić, regenerujemy, a pozostałe proponujemy wymienić na dobrane do instalacji. Szczegóły na stronie regeneracja pomp wody.

Zbiornik buforowy, zawory i odbiorniki chłodu

Zbiornik buforowy w maszynowni w Łodzi.

Zbiornik buforowy stabilizuje temperaturę i ogranicza częste starty sprężarek. Za mały bufor albo źle podłączone króćce sprawiają, że chiller często się załącza i wyłącza, a temperatura w instalacji się waha. Z kolei zawory trójdrogowe i regulacyjne decydują o tym, ile wody trafia do każdego odbiornika. Zacięty siłownik albo zawór zostawiony w złej pozycji po przeróbce potrafi odciąć chłód całej linii.

Wreszcie ostatnie ogniwo to odbiorniki: wymienniki płytowe, chłodnice w centralach, formy wtryskowe i chłodnice oleju maszyn. Osad po stronie wody obniża ich wydajność stopniowo, a objaw widać dopiero w upał. Jak to oceniamy, opisaliśmy w tekście wymiennik płytowy: czyszczenie czy wymiana.

Jak wygląda serwis instalacji wody lodowej w SKiC

Panel HMI węzła wody lodowej w Poświętnem. Temperatury, ciśnienia i praca pomp na jednym ekranie skracają diagnostykę.

1. Wywiad: od kiedy występuje problem, przy jakim obciążeniu i co zmieniano w instalacji.
2. Pomiary temperatur i ciśnień przy chillerze, pompach i najważniejszych odbiornikach.
3. Ocena przepływu na podstawie spadków ciśnienia na pompach i wymiennikach albo z przepływomierza, jeśli instalacja go ma.
4. Kontrola filtrów siatkowych, odpowietrzników, naczynia wzbiorczego i zaworów.
5. W instalacjach glikolowych pomiar stężenia i ocena stanu płynu.
6. Protokół z wynikami pomiarów, zdjęciami i listą zaleceń w kolejności pilności.

Jeśli instalacja wymaga przebudowy, na przykład nowego bufora, pompy rezerwowej albo równoważenia linii, przygotowujemy koncepcję. Nowe układy projektujemy i budujemy, o czym piszemy na stronie o projekcie i budowie nowych instalacji. Serwis instalacji łączymy z przeglądem chillera i kontrolą szczelności, jeśli agregat jej podlega zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/573. Tam, gdzie chłodzenie pracuje w trybie ciągłym, proponujemy też wizualizację temperatur, ciśnień i pracy pomp na panelu HMI. Zobacz automatyka chłodnicza.

Pytania i odpowiedzi

Jak często robić serwis instalacji wody lodowej?

Co najmniej raz w roku, najlepiej razem z przeglądem chillera przed sezonem letnim. Filtry siatkowe w nowych i przebudowanych instalacjach warto sprawdzić już po pierwszych tygodniach pracy, bo wtedy zbierają najwięcej zanieczyszczeń z montażu.

Czy serwis instalacji wymaga zatrzymania produkcji?

Pomiary wykonujemy w czasie pracy, bo wtedy pokazują rzeczywisty stan. Czyszczenie filtrów, wymianę zaworów czy pomp planujemy razem z działem utrzymania ruchu na przerwę technologiczną albo wykonujemy na obejściach, jeśli instalacja je ma.

Dlaczego chiller zgłasza alarm przepływu, skoro pompa pracuje?

Najczęściej przez zatkany filtr siatkowy, powietrze w obiegu, zużyty wirnik pompy albo przymknięty zawór. Rzadziej winny jest sam czujnik przepływu. Rozstrzyga pomiar, a nie wymiana czujnika na próbę.

Czy serwisujecie instalacje wykonane przez inne firmy?

Tak. Serwisujemy instalacje niezależnie od wykonawcy. Przed wizytą pomaga schemat instalacji, a jeśli go nie ma, najważniejsze elementy opisujemy w protokole z pierwszej wizyty.

Chiller pracuje, a w instalacji brakuje chłodu? Zadzwoń: +48 501 179 381 albo napisz: info@skic.com.pl. Serwis instalacji wody lodowej wykonujemy w zakładach w całej Polsce, z bazy w Wałsnowie.