Serwis urządzeń chłodniczych rooftop

Serwis rooftopów prowadzimy od 2004 roku na jednostkach dachowych łączących chłodzenie, wentylację i ogrzewanie. Przegląd obejmuje pomiar ciśnień w obu obiegach, wyznaczenie przegrzania i dochłodzenia, kontrolę szczelności, ocenę sekcji grzewczej oraz odczyt historii alarmów ze sterownika. Po wizycie otrzymujesz raport z wynikami pomiarów i listą zaleceń.

Pracujemy na urządzeniach Lennox, York, Trane i innych markach spotykanych w polskich obiektach handlowych, produkcyjnych i sportowych. Technicy posiadają certyfikaty F-gaz kategorii I oraz uprawnienia SEP.

Zgłoszenia przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00 do 16:00. Interwencje awaryjne poza tymi godzinami realizujemy po wcześniejszym uzgodnieniu terminu i zakresu.

Co obejmuje przegląd rooftopa

Rooftop to trzy układy w jednej obudowie, dlatego przegląd jednego z nich bez pozostałych daje niepełny obraz. Poniżej zakres, który wykonujemy standardowo. Zasady i częstotliwość przeglądów okresowych opisaliśmy osobno: przeglądy rooftopów.

Producenci zalecają dwa przeglądy rocznie: przed sezonem chłodniczym i przed sezonem grzewczym. Jednostki pracujące całorocznie w trybie wentylacji wymagają dodatkowej kontroli sekcji wentylacyjnej.

Czym jest rooftop i jak jest zbudowany

Rooftop, nazywany też jednostką dachową lub centralą dachową, to kompaktowe urządzenie klimatyzacyjne montowane na dachu obiektu. W jednej obudowie mieści sprężarki, skraplacz chłodzony powietrzem, parownik, sekcję wentylatorową z filtrami oraz nagrzewnicę gazową lub elektryczną.

Zaletą takiej konstrukcji jest brak konieczności stosowania osobnego agregatu wody lodowej, centrali wentylacyjnej i kotłowni. Wadą jest to, że awaria jednego podzespołu zatrzymuje jednocześnie chłodzenie, wentylację i grzanie w całej obsługiwanej strefie.

Rooftopy spotyka się najczęściej w halach handlowych, magazynach, obiektach sportowych i zakładach produkcyjnych, gdzie wymagana jest duża wymiana powietrza przy ograniczonej przestrzeni technicznej wewnątrz budynku.

Najczęstsze usterki rooftopów

Poniższa lista pochodzi z naszych protokołów serwisowych, nie z materiałów producentów.

• Ubytek czynnika chłodniczego. Najczęstsza usterka w jednostkach starszych niż 10 lat. Objawia się spadkiem ciśnienia ssania, wzrostem przegrzania i utratą wydajności. W skrajnych przypadkach obieg jest całkowicie pusty, a sterownik blokuje sprężarkę na presostacie niskiego ciśnienia.
• Zabrudzone lamele skraplacza. Podnoszą ciśnienie tłoczenia i temperaturę tłoczenia, zwiększają pobór prądu sprężarki i prowadzą do blokad na presostacie wysokiego ciśnienia w upalne dni.
• Zapchane filtry powietrza. Spadek ciśnienia przekracza nastawę presostatu różnicowego, sterownik zgłasza alarm filtrów, a wydajność sekcji wentylacyjnej spada.
• Uszkodzone siłowniki klap. Klapa zablokowana w jednej pozycji uniemożliwia pracę ekonomizera i regulację udziału powietrza świeżego.
• Zakwaszony olej w sprężarce. Skutek przegrzania lub przepalenia uzwojenia. Wymaga płukania obiegu i montażu filtra burnout, sama wymiana sprężarki bez tego kończy się powtórną awarią.
• Odwrócona logika sterowania w jednostkach rewersyjnych. Urządzenie grzeje, gdy powinno chłodzić. Usterka po stronie zaworu czterodrogowego lub konfiguracji sterownika.
• Zmostkowane zabezpieczenia. Presostaty lub termostaty wyłączone z układu przez wcześniejszą obsługę. Urządzenie pracuje, ale bez ochrony przed awarią.

Czynniki chłodnicze w rooftopach a przepisy w 2026 roku

Od 11 marca 2024 obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573, które uchyliło wcześniejsze rozporządzenie 517/2014. Wokół tych przepisów narosło sporo nieporozumień, więc porządkujemy fakty.

Czego przepisy nie zabraniają

Rozporządzenie nie nakazuje wymiany legalnie zainstalowanych urządzeń. Rooftop pracujący na R410A lub R407C można nadal eksploatować, serwisować i naprawiać. Zakaz serwisowania czynnikami pierwotnymi dotyczy substancji o GWP równym co najmniej 2500, czyli przede wszystkim R404A (GWP 3922) i R507. R410A ma GWP 2088, a R407C 1774, więc pod ten zakaz nie podlegają.

Co realnie zmienia sytuację

Problemem nie jest zakaz, tylko mechanizm phase-down, czyli malejące kwoty importowe HFC. W okresie 2025 do 2026 pula wynosi około 42,9 mln ton ekwiwalentu CO2, w latach 2027 do 2029 spada mniej więcej o połowę, a w latach 2030 do 2032 do około 9 mln ton.

Skutek widać w cenniku, nie w ustawie. R134a podrożał o ponad 150 procent w ciągu pięciu lat, R410A drożeje w tempie kilkunastu procent rocznie, a R407C bywa już trudno dostępny w hurtowniach. Przy rooftopie tracącym kilka kilogramów czynnika rocznie sam koszt uzupełniania zaczyna przewyższać koszt naprawy nieszczelności.

Dla stacjonarnych urządzeń chłodniczych, z wyłączeniem chillerów, od 1 stycznia 2032 wchodzi zakaz serwisowania czynnikami o GWP równym co najmniej 750. To data, którą warto mieć na uwadze przy planowaniu budżetu na modernizację.

Obowiązki operatora urządzenia

Operatorem jest właściciel lub podmiot faktycznie sprawujący kontrolę techniczną nad urządzeniem, czyli w praktyce zarządca obiektu. Do jego obowiązków należy:

• rejestracja urządzenia w Centralnym Rejestrze Operatorów, jeżeli ładunek odpowiada co najmniej 5 tonom ekwiwalentu CO2
• prowadzenie Karty Urządzenia i wpisywanie do niej każdej czynności serwisowej
• zapewnienie okresowych kontroli szczelności, z częstotliwością zależną od wielkości ładunku wyrażonej w tonach ekwiwalentu CO2
• zlecanie prac wyłącznie personelowi i firmom posiadającym aktualne certyfikaty F-gaz

Prowadzimy tę dokumentację za naszych klientów. Po każdej wizycie wpisy w Karcie Urządzenia są aktualne, a protokół stanowi załącznik na wypadek kontroli.

Naprawa, retrofit czy wymiana

To pytanie pada przy niemal każdym rooftopie starszym niż piętnaście lat. Nie ma jednej odpowiedzi, ale jest zestaw przesłanek, które sprawdzamy podczas audytu.

Retrofit czynnika chłodniczego prowadzimy od 2015 roku, więc znamy nie tylko stronę prawną, ale też praktyczne pułapki: kompatybilność oleju z nowym czynnikiem, poślizg temperaturowy zamienników zeotropowych i konieczność ponownego ustawienia przegrzania po zmianie napełnienia.

Free-cooling, czyli sekcja, o której zwykle nikt nie pamięta

Ekonomizer pozwala chłodzić halę bezpośrednio powietrzem zewnętrznym, gdy jest ono chłodniejsze od powietrza wewnątrz, bez uruchamiania sprężarek. W polskim klimacie takich godzin w roku jest sporo, zwłaszcza wiosną, jesienią i nocą.

W praktyce serwisowej to jednak sekcja, która najczęściej nie działa, a nikt tego nie zauważa, ponieważ urządzenie nadal chłodzi, tylko drożej. Typowe przyczyny:

• zablokowany lub urwany siłownik przepustnicy, klapa zastygła w jednej pozycji
• czujnik temperatury lub entalpii powietrza zewnętrznego pokazujący wartość odbiegającą od rzeczywistej
• funkcja wyłączona w sterowniku, najczęściej przy okazji wcześniejszej interwencji serwisowej i nigdy nie przywrócona
• nastawy progów przełączania pozostawione na wartościach fabrycznych, nieprzystających do obciążenia obiektu

Podczas przeglądu sprawdzamy pracę siłowników w całym zakresie, porównujemy wskazania czujnika zewnętrznego z pomiarem niezależnym i weryfikujemy progi przełączania w sterowniku. Nie obiecujemy z góry konkretnego procentu oszczędności, bo zależy on od profilu pracy obiektu, ale w raporcie podajemy, ile godzin w roku ekonomizer mógłby pracować przy Twoich nastawach.

Ekonomizer i nagrzewnice, elementy pomijane przy serwisie

Dwie sekcje rooftopa psują się cicho. Nie zatrzymują urządzenia, nie zgłaszają alarmu i nie zmieniają niczego, co obsługa zauważy z hali. Widać je dopiero w rachunku za energię albo zimą, gdy nagle brakuje mocy grzewczej.

Ekonomizer

Klapa zablokowana w pozycji zamkniętej oznacza tylko tyle, że sprężarka pracuje wtedy, gdy mogłaby stać. W pomieszczeniu jest właściwa temperatura, więc nikt nie zgłasza usterki. Przy przeglądzie sprawdzamy pełny skok siłowników, zgodność położenia klap z sygnałem sterującym, stan uszczelek i łożysk oraz czujnik temperatury lub entalpii powietrza zewnętrznego.

Osobno weryfikujemy nastawy przełączania między trybem free coolingu a pracą sprężarkową. W wielu instalacjach próg został ustawiony przy rozruchu i nigdy nie był sprawdzony wobec rzeczywistych warunków w obiekcie.

Nagrzewnice

W jednostkach z sekcją gazową sprawdzamy sekwencję zapłonu, stan palnika, szczelność wymiennika spalin oraz automatykę palnika. Nieszczelny wymiennik spalin to nie tylko strata mocy, ale przede wszystkim ryzyko przedostania się spalin do powietrza nawiewanego.

W nagrzewnicach wodnych mierzymy różnicę temperatur po stronie wodnej i powietrznej, przepływ, odpowietrzenie układu oraz sprawność zabezpieczenia przeciwzamrożeniowego. W elektrycznych stan grzałek, zabezpieczeń nadtemperaturowych i połączeń w rozdzielnicy.

Nagrzewnica bywa sprawdzana dopiero jesienią, gdy okazuje się, że nie grzeje. Wtedy termin naprawy konkuruje z terminami wszystkich innych, którzy odkryli to samo w tym samym tygodniu.

Automatyka i sterowanie

Duża część zgłoszeń typu „rooftop nie chłodzi” kończy się nie na układzie chłodniczym, tylko na automatyce. Sterownik blokuje urządzenie na podstawie odczytu czujnika, który sam jest uszkodzony, albo pracuje z nastawami wprowadzonymi lata temu, przy zupełnie innym obciążeniu budynku.

Pracujemy na sterownikach Lennox Climatic (generacje 1/2, 50, 60 i 200), CAREL pCO i ir33, Dixell, Danfoss oraz Trane Symbio. Odczytujemy historię alarmów, weryfikujemy nastawy i sprawdzamy, czy wskazania czujników zgadzają się ze stanem rzeczywistym mierzonym niezależnie.

Przy sterownikach wycofanych z produkcji przygotowujemy wariant modernizacji automatyki. Zaplecze mamy własne: programujemy sterowniki Siemens S7 i S7-1200 w środowisku TIA Portal oraz systemy wizualizacji WinCC i AVEVA. Dzięki temu modernizacja nie kończy się wstawieniem identycznego modułu, którego za pięć lat również nie będzie na rynku.

Obsługiwane marki rooftopów

Serwisujemy jednostki dachowe wszystkich producentów. Powód jest prosty: układ chłodniczy w każdym rooftopie działa na tej samej zasadzie. Sprężarka, skraplacz, zawór rozprężny, parownik. Termodynamika nie zmienia się wraz z logo na obudowie.

Różnice, które faktycznie mają znaczenie, są trzy: automatyka i jej kody błędów, konstrukcja sekcji grzewczej oraz dostępność części zamiennych. Na tym się koncentrujemy przy każdej marce.

Nie jesteśmy autoryzowanym serwisem żadnego producenta i mówimy to wprost. W praktyce oznacza to, że nie ograniczają nas cenniki i procedury fabryczne, a przy podzespołach niedostępnych możemy zaproponować zamiennik albo regenerację zamiast wymiany całej jednostki.

Opracowania dla wybranych marek

Dla trzech marek najczęściej spotykanych w naszej praktyce przygotowaliśmy osobne opracowania z kodami błędów i typowymi usterkami.

• Serwis rooftopów Lennox: serie Baltic, eBaltic, Flatair, sterowniki Climatic i Climatic 50/60
• Serwis rooftopów York: w tym jednostki Clima Roca York
• Serwis rooftopów Trane: w tym sterowanie Symbio

Przykłady z naszych realizacji

Obiekt sportowy pod Warszawą, trzy jednostki Lennox Baltic z 2008 roku

Zgłoszenie dotyczyło blokady jednej z jednostek przy temperaturze 31 stopni w sali i 38,4 stopnia na zewnątrz. Sterownik Climatic pokazywał kod 005 (alarm filtrów) oraz kod 115 (wysokie ciśnienie obiegu 1).

Audyt wykazał znacznie więcej. W jednostce nr 1 ciśnienie ssania wynosiło 0 bar przy ciśnieniu tłoczenia 9,56 bar, co przy ciśnieniu statycznym 5,89 bar jednoznacznie wskazywało na ubytek czynnika R407C. Do tego niesprawne wentylatory skraplacza i trzy uszkodzone siłowniki klap. Jednostka nr 2 miała obieg całkowicie pusty (0,00 bar po obu stronach), zakwaszony olej wymagający płukania i filtra burnout oraz przepalony stycznik sprężarki. W jednostce nr 3 stwierdziliśmy odwróconą logikę sterowania, co przy urządzeniu rewersyjnym z zaworem czterodrogowym jest usterką krytyczną.

Klient otrzymał trzy protokoły z dokumentacją fotograficzną i trzy oferty naprawcze, każda z rozdzieleniem zakresu awaryjnego od pełnego.

Centrum handlowe, dwa rooftopy Trane

Po przeglądzie, umyciu wymienników i uzupełnieniu czynnika przeregulowaliśmy zawór rozprężny, uzyskując wydajność bliską 80 kW. Na obu jednostkach naciągnęliśmy paski klinowe turbin wentylatorów parownika. Podczas kontroli szafy sterowniczej znaleźliśmy nieprawidłowo połączone elementy kontrolno-pomiarowe, w tym zmostkowane zabezpieczenia, które uniemożliwiały urządzeniom ochronę przed awarią.

Zaczynamy od audytu, czyli przeglądu zerowego

Nie wyceniamy naprawy urządzenia, którego nie widzieliśmy. Przy każdym nowym rooftopie pierwsza wizyta to audyt, nazywany u nas przeglądem zerowym. Bez niego każda kwota byłaby zgadywaniem, a Ty ryzykowałbyś, że po naprawie usterka wróci.

Protokół powstaje na bieżąco, w trakcie prac, a nie z pamięci po powrocie do bazy. Zapisujemy w nim kolejne czynności serwisowe wraz z wynikami pomiarów i dokumentacją fotograficzną. Dzięki temu widzisz nie tylko wnioski, ale też drogę, która do nich doprowadziła.

Protokół z audytu zawiera:

• stan zastany urządzenia wraz ze zdjęciami
• wyniki pomiarów ciśnień, temperatur, prądów i rezystancji izolacji
• listę stwierdzonych usterek z podziałem na krytyczne i możliwe do odłożenia
• ocenę zagrożeń, czyli co się stanie, jeżeli dana usterka nie zostanie usunięta
• wskazanie przyczyny źródłowej awarii, jeśli da się ją ustalić na miejscu
• wycenę naprawy w wariantach, od zakresu awaryjnego po pełny

Ostatni punkt jest najważniejszy. Wymiana przepalonej sprężarki bez ustalenia, dlaczego się przepaliła, to wydatek, który wraca za kilka miesięcy. Celem audytu jest usunięcie przyczyny, nie objawu.

Koszt audytu

Cenę audytu ustalamy indywidualnie. Zależy od liczby jednostek na obiekcie, liczby obiegów chłodniczych, typu sekcji grzewczej oraz warunków dostępu na dach.

Do tego doliczamy dojazd: liczba kilometrów z bazy w Wałsnowie do obiektu i z powrotem, pomnożona przez 3 zł netto za kilometr. Bez ryczałtu i bez opłat dodatkowych. Kilometry podajemy w ofercie z jawnym wyliczeniem, więc możesz je sprawdzić.

Przykład: obiekt w Warszawie, około 120 km w jedną stronę. Dojazd wynosi 240 km razy 3 zł, czyli 720 zł netto.

Co przygotować przed wizytą

Kilka drobiazgów po Twojej stronie skraca wizytę i obniża jej koszt:

• klucz lub kod do wyjścia na dach oraz osoba, która może otworzyć rozdzielnię
• zdjęcie tabliczki znamionowej, a jeśli jest nieczytelna, zdjęcie panelu sterownika
• informacja, kiedy urządzenie było ostatnio serwisowane i przez kogo
• Karta Urządzenia, jeśli obiekt ją prowadzi
• opis objawu z podaniem, kiedy występuje: przy jakiej temperaturze zewnętrznej i o jakiej porze dnia

Ostatni punkt jest ważniejszy, niż się wydaje. Usterka pojawiająca się wyłącznie w upalne popołudnia wskazuje na inną przyczynę niż taka, która występuje o poranku po nocnym postoju.

Gwarancja i zakres odpowiedzialności

Podajemy te zasady wprost, żeby uniknąć nieporozumień po zakończeniu prac.

• Gwarancji udzielamy wyłącznie na elementy nowe, dostarczone i zamontowane przez SKiC.
• Nie udzielamy gwarancji na szczelność układu freonowego. W urządzeniach eksploatowanych kilkanaście lat nieszczelność może ujawnić się w dowolnym miejscu instalacji, także poza obszarem naszej ingerencji.
• Nie udzielamy gwarancji na elementy naprawiane i regenerowane oraz na podzespoły elektroniczne.
• Przy awariach sprężarek przedstawiamy dwa warianty: podzespół nowy oraz podzespół używany lub regenerowany, z jasnym wskazaniem, który z nich objęty jest gwarancją.

Każda usługa realizowana jest zgodnie z Ogólnymi Warunkami Handlowymi SKiC Sp. z o.o.

Gdzie działamy

Bazą serwisową jest Wałsnów 22b, 26-505 Wałsnów. Stąd wyjeżdżają ekipy do obiektów w całej Polsce. Dojazd rozliczamy według faktycznie przejechanych kilometrów, w obie strony, bez ryczałtu i bez ukrytych dopłat.

W zasięgu jednego dnia roboczego, bez kosztów noclegu, obsługujemy między innymi Warszawę i Mazowsze, Radom, Kielce, Łódź, Lublin oraz Skarżysko-Kamienną i Ostrowiec Świętokrzyski. Do Warszawy jest z naszej bazy około 120 km, dlatego serwis rooftopów w stolicy realizujemy w ramach standardowego wyjazdu.

Regularnie pracujemy również w pozostałych ośrodkach przemysłowych i logistycznych: Poznań, Wrocław, Katowice i Górny Śląsk, Trójmiasto, Szczecin, Bydgoszcz, Rzeszów i Kraków. Obsługujemy parki magazynowe i hale produkcyjne położone przy korytarzach A1, A2, A4 oraz S7 i S8, gdzie rooftopy są podstawowym rozwiązaniem klimatyzacyjnym.

Dla obiektów położonych dalej ustalamy termin tak, aby połączyć prace u kilku klientów w jednym regionie. Ogranicza to koszt dojazdu po Twojej stronie.

Najczęściej zadawane pytania

Ile kosztuje przegląd rooftopa?

Przy pierwszej wizycie na nowym urządzeniu wykonujemy audyt, czyli przegląd zerowy. Jego cenę ustalamy indywidualnie, w zależności od liczby jednostek i ich konfiguracji. Do tego dochodzi dojazd liczony jako suma kilometrów z Wałsnowa do obiektu i z powrotem, razy 3 zł netto za kilometr. Koszt ewentualnej naprawy podajemy dopiero w protokole z audytu, gdy znamy stan urządzenia i przyczynę usterki.

Dlaczego nie podajecie ceny naprawy od razu przez telefon?

Bo byłaby nieprawdziwa. Ten sam objaw, na przykład brak chłodzenia, może wynikać z ubytku czynnika, zabrudzonego skraplacza, uszkodzonego presostatu albo błędnej konfiguracji sterownika. Różnica w koszcie usunięcia tych przyczyn jest kilkunastokrotna. Audyt pozwala podać kwotę, której później nie zmieniamy.

Czy serwisujecie rooftopy każdej marki?

Tak. Układ chłodniczy pracuje wszędzie na tej samej zasadzie, więc diagnostyka i naprawa nie zależą od producenta. Różnice dotyczą automatyki, sekcji grzewczej i dostępności części. Nie mamy autoryzacji fabrycznej żadnej marki, co w praktyce oznacza brak sztywnych cenników producenta i możliwość zastosowania zamiennika albo regeneracji tam, gdzie oryginalny podzespół został wycofany z produkcji.

Czym grozi zaniedbanie czyszczenia skraplacza?

Zabrudzone lamele ograniczają wymianę ciepła, przez co rośnie ciśnienie i temperatura tłoczenia. Sprężarka pobiera więcej prądu przy tej samej wydajności chłodniczej, a olej pracuje w wyższej temperaturze, co przyspiesza jego degradację. W upalne dni presostat wysokiego ciśnienia zaczyna wyłączać urządzenie, zwykle dokładnie wtedy, gdy chłodzenie jest najbardziej potrzebne. Powtarzające się blokady i praca przy podwyższonym ciśnieniu skracają żywotność sprężarki. Skala wzrostu poboru energii zależy od stopnia zabrudzenia i temperatury zewnętrznej, dlatego podajemy ją dopiero po pomiarze na konkretnym urządzeniu.

Jak często wykonywać przegląd rooftopa?

Dwa razy w roku: przed sezonem chłodniczym wiosną i przed sezonem grzewczym jesienią. Niezależnie od tego układy zawierające co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO2 podlegają obowiązkowej kontroli szczelności zgodnie z przepisami F-gaz.

Czy naprawiacie rooftopy po awarii sprężarki?

Tak. Przed wymianą wykonujemy pomiar rezystancji izolacji uzwojeń i ocenę stanu oleju. Przy stwierdzeniu zakwaszenia obieg wymaga płukania i montażu filtra burnout, ponieważ pozostałości kwasu niszczą nową sprężarkę w krótkim czasie.

Czy stary rooftop na wycofywanym czynniku warto jeszcze naprawiać?

Przepisy nie nakazują wymiany legalnie zainstalowanych urządzeń, więc rooftop na R410A czy R407C można nadal eksploatować i serwisować. Decyduje rachunek. Przy powtarzających się ubytkach czynnika i rosnących cenach porównujemy koszt kolejnych uzupełnień z kosztem retrofitu na zamiennik o niższym GWP, tak aby decyzja opierała się na liczbach, a nie na przeczuciu.

Czy prowadzicie stałą obsługę serwisową?

Tak. Dla obiektów z kilkoma jednostkami przygotowujemy umowę obejmującą przeglądy okresowe, obowiązkowe kontrole szczelności i prowadzenie dokumentacji F-gaz, w tym Karty Urządzenia i wpisów w Centralnym Rejestrze Operatorów. W praktyce wychodzi taniej niż wyjazdy interwencyjne, bo część usterek wychwytujemy, zanim zatrzymają urządzenie.

Czy wykonujecie serwis rooftopów w trybie awaryjnym?

Standardowo pracujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00 do 16:00. Wyjazdy awaryjne poza tymi godzinami realizujemy po wcześniejszym uzgodnieniu terminu i zakresu prac.

Umów przegląd rooftopa

Podaj typ urządzenia i lokalizację obiektu, a wrócimy z terminem i wyceną. Jeżeli nie masz danych z tabliczki znamionowej, wystarczy zdjęcie panelu sterownika i widok jednostki z góry.

SKiC Sp. z o.o., Serwis
Wałsnów 22b, 26-505 Wałsnów
Telefon: +48 501 179 381
E-mail: info@skic.com.pl
Godziny pracy: poniedziałek do piątku, 7:00 do 16:00
Obszar działania: cała Polska