Free cooling to chłodzenie bez pracy sprężarki, wykorzystujące niskie temperatury powietrza zewnętrznego. W rooftopach i centralach realizuje je ekonomizer, czyli sekcja klap mieszających powietrze zewnętrzne z obiegowym. W układach z wodą lodową rolę tę pełni dry cooler, który przy odpowiednio niskiej temperaturze otoczenia odbiera ciepło samodzielnie.
Zebraliśmy tu opracowania o diagnostyce i naprawie ekonomizerów, nastawach przełączania między trybami oraz układach free coolingu w instalacjach wody lodowej.
Ekonomizer jest sekcją, o której pamięta się najrzadziej, bo jego awaria nie zatrzymuje urządzenia. Klapa zablokowana w pozycji zamkniętej oznacza tylko tyle, że sprężarka pracuje wtedy, gdy mogłaby stać. Nikt tego nie zgłasza, bo w pomieszczeniu jest właściwa temperatura. Widać to dopiero w rachunku za energię, a i tam trudno przypisać różnicę do konkretnej przyczyny.
Przy przeglądzie sprawdzamy pełny skok siłowników klap, zgodność położenia z sygnałem sterującym, stan uszczelek i łożysk, czujnik temperatury lub entalpii powietrza zewnętrznego oraz nastawy przełączania. Ten ostatni punkt bywa najciekawszy: w wielu instalacjach próg załączenia free coolingu został ustawiony przy rozruchu i nigdy nie zweryfikowany wobec rzeczywistych warunków w obiekcie.