Kanto Seiki OIL MATIC: naprawa i serwis chłodziarek oleju

Naprawiamy, serwisujemy i modernizujemy chłodziarki oleju Kanto Seiki OIL MATIC, w zapisie potocznym Oilmatic, które japoński producent dostarcza jako fabryczne wyposażenie obrabiarek CNC. Ich zadaniem nie jest samo schłodzenie oleju, tylko utrzymanie jego stałej temperatury, tak aby wrzeciono, prowadnice i korpus maszyny nie zmieniały wymiarów pod wpływem ciepła. Kanto Seiki produkuje OIL MATIC od 1965 roku, a dla części wykonań podaje dokładność regulacji od ±0,001 do ±0,05 °C.

Każdy OIL MATIC powstaje pod specyfikację konkretnego producenta obrabiarki, a Kanto Seiki kieruje sprawy serwisowe do dostawcy maszyny. Po latach pracy, gdy maszyna dawno wyszła spod opieki dostawcy, potrzebny jest serwis niezależny. SKiC naprawia, serwisuje i modernizuje chłodziarki oleju Kanto Seiki OIL MATIC wszystkich typów i mocy, a także chłodziarki oleju wszystkich innych producentów. Przegląd marek i zakresu prac zebraliśmy na stronie naprawa i serwis chłodziarek oleju.

W dokumentacji urządzenie bywa nazywane chiller oil albo oil chiller. Nie jesteśmy serwisem producenta, a nazwa Kanto Seiki służy wyłącznie do identyfikacji urządzenia. Pracujemy w warsztacie w Wałsnowie i na obiektach w całej Polsce.

[Pokaz zdjęć]

Gdzie pracują chłodziarki oleju OIL MATIC

Szafa elektryczna OIL MATIC V1500 pracującej przy obrabiarce Okuma.

OIL MATIC trafia do Polski razem z maszyną, a nie jako osobny zakup. Producent wymienia takie zastosowania:

• chłodzenie wrzeciona,
• stabilizacja temperatury oleju hydraulicznego i smarnego,
• chłodzenie silników liniowych i śrub kulowych,
• stabilizacja temperatury korpusu maszyny,
• chłodzenie chłodziwa i cieczy szlifierskiej w wykonaniach zanurzeniowych i zbiornikowych.

Wśród maszyn Kanto Seiki podaje centra obróbcze, tokarki NC, elektrodrążarki i prasy. OIL MATIC spotyka się między innymi w obrabiarkach Okuma. Jak temperatura oleju przekłada się na dokładność obróbki, opisujemy na stronie chłodzenie maszyn CNC.

Przy usterce OIL MATIC objaw często widać najpierw na detalu: wymiary odchodzą po kilku godzinach pracy, choć chłodziarka nie zgłasza alarmu. Dlatego sprawdzamy nie tylko, czy urządzenie chłodzi, ale też czy utrzymuje stałą temperaturę przy zmiennym obciążeniu.

Serie i budowa OIL MATIC

Kanto Seiki oferuje kilka rodzin urządzeń. Różnią się sposobem regulacji i tym, co chłodzą:

• seria C: następczyni starszej serii MRSC, do wrzecion, oleju hydraulicznego i smarnego, z regulacją przez zawór pulsacyjny (twin pulse valve) i falownik,
• seria CL: obieg wymuszony z regulacją PID przez obejście gorącego gazu (gas bypass),
• MLSA i MLSB: obieg wymuszony do głowic wrzecionowych, MLSA bez zbiornika, MLSB ze zbiornikiem; sterowanie ON/OFF, od wielkości 11 z obejściem gorącego gazu,
• KTV i V: wykonanie zanurzeniowe montowane w zbiorniku chłodziwa; seria V to odnowiona KTV z zaworem pulsacyjnym,
• KTCG (MLCC) i MRCC: korpus połączony rurami ze zbiornikiem chłodziwa, opcjonalna grzałka wstępna, sterowanie ON/OFF albo falownikowe,
• Cμ: do obrabiarek ultraprecyzyjnych, regulacja w zakresie ±0,05 °C,
• Cny (GreenR): nowsze jednostki na czynnik R-1234yf.

Budowa na przykładzie C750B

OIL MATIC C750B z falownikiem, który badaliśmy podczas audytu, ma sprężarkę hermetyczną spiralną, kapilarę zamiast zaworu rozprężnego, parownik wężownicowy, skraplacz powietrzny z jednym wentylatorem ON/OFF, zębatą pompę oleju, zbiornik około 30 l i rotametr 0 do 10 l/min. Czynnik: 520 g R407C. Urządzenie nie ma wziernika ani portu serwisowego po stronie wysokiego ciśnienia, a filtr odwadniacz jest dostępny dopiero po zdjęciu chłodziarki z maszyny. Sprężarka pracuje na oleju POE, który łatwo chłonie wilgoć.

Zasilanie 200 V

OIL MATIC w wykonaniu japońskim ma zasilanie trójfazowe 200 V 50/60 Hz albo 220 V 60 Hz, tak jak na tabliczce C750B. W polskim zakładzie z siecią 400 V urządzenie pracuje przez transformator obniżający. Uszkodzony transformator albo zanik fazy po stronie 400 V dają objawy podobne do awarii chłodziarki: sprężarka nie startuje, falownik zgłasza błąd. Diagnozę zaczynamy więc od pomiaru napięcia na zaciskach urządzenia, a nie w rozdzielnicy. Przy próbach poza maszyną urządzenie trzeba zasilić napięciem z tabliczki, nigdy bezpośrednio z 400 V.

Sterownik OIL MATIC i kody alarmów AL

Sterownik OIL MATIC V1500 z wyświetlonym kodem alarmu.

Kody zależą od serii: C, V, W i CL mają kody od AL1 do AL73, starsze ML, KTV, KTCG i MLCC od AL01 do AL04. Znaczenie podajemy za instrukcją serwisową serii C i stroną producenta, ostatnia kolumna to nasz zakres sprawdzeń.

Tabela kodów alarmów AL

Komunikaty ostrzegawcze H, L i FIL

Sterownik serii C pokazuje też stany ostrzegawcze: „H” albo „L” z migającą temperaturą przy wyjściu poza progi alarmu, migające „45” albo „5” przy temperaturze cieczy 45 °C lub wyższej albo 5 °C lub niższej oraz „FIL”, czyli przypomnienie o czyszczeniu filtra powietrza. Kod wskazuje obwód, który zadziałał, a przyczynę ustalamy pomiarem.

Typowe usterki chiller oil Kanto Seiki

Tabela zbiera objawy z naszych protokołów i z listy usterek producenta, który przy braku chłodzenia wskazuje nieszczelność, brudny skraplacz lub wymiennik i zbyt mały przepływ.

Producent zaznacza, że OIL MATIC nie nadaje się do miejsc z dużą ilością mgły olejowej, chłodziwa i kropel wody. W halach obróbczych to skraplacz najczęściej decyduje o tym, czy urządzenie przetrwa lato bez zatrzymań.

Jak serwisujemy chłodziarki oleju Kanto Seiki

Płyta zasilania falownika OIL MATIC V1500 w trakcie diagnostyki.

Każdy serwis zaczyna się od przeglądu zerowego na urządzeniu. Przegląd jest płatny, a jego wynikiem jest protokół z pomiarami i wycena naprawy. O naprawie decyduje klient. Przegląd zerowy chłodziarki oleju Kanto Seiki OIL MATIC obejmuje:

• spisanie tabliczki: model, MFG No., czynnik i jego ilość, napięcie zasilania,
• odczyt alarmów, nastawy i aktualnej temperatury oleju,
• pomiar napięcia na zaciskach urządzenia i prądu każdej fazy cęgami,
• pomiar ciśnienia ssania manometrem cyfrowym testo i obliczenie przegrzania; w małych jednostkach bez portu wysokiego ciśnienia i bez wziernika pełna ocena ładunku wymaga dodatkowych prac,
• kontrolę szczelności obiegu detektorem nieszczelności,
• odczyt przepływu oleju, poziomu w zbiorniku i ocenę stanu oleju,
• ocenę skraplacza, wentylatora, pompy i szafy elektrycznej.

Drobne naprawy wykonujemy przy maszynie: czyszczenie, wymianę czujników i wentylatora, naprawę połączeń elektrycznych. Mycie chemiczne skraplacza, wymiana filtra odwadniacza i prace przy obiegu często wymagają zdjęcia chłodziarki z obrabiarki, bo urządzenie stoi tuż przy maszynie i nie ma miejsca na płukanie. Wtedy pracujemy obok maszyny albo zabieramy urządzenie do warsztatu w Wałsnowie.

Prace przy obiegu czynnika

Przy każdej ingerencji w obieg najpierw odzyskujemy czynnik. Po naprawie wykonujemy próbę ciśnieniową azotem (dla C750B zaleciliśmy 25 bar przez co najmniej 30 minut), próżnię poniżej 500 mikronów i napełnianie czynnikiem na wagę, zgodnie z ilością z tabliczki. Filtr odwadniacz wymieniamy przy każdym otwarciu obiegu, bo olej POE w sprężarce łatwo chłonie wilgoć. Połączenia lutujemy twardo w osłonie azotu.

Z naszych realizacji: dwa OIL MATIC przy jednym centrum obróbczym

Skraplacz OIL MATIC zarośnięty osadem. Taki skraplacz podnosi ciśnienie skraplania i wywołuje alarmy latem.

W zakładzie odlewniczym wykonaliśmy audyt dwóch chłodziarek Kanto Seiki pracujących przy centrum obróbczym KITAMURA Mycenter HX400iS II. Każda z nich obsługuje osobny obieg oleju tej samej maszyny.

C1500: alarm przepływu i niedobór R407C

Zgłoszenie dotyczyło błędu czujnika przepływu. Na miejscu czujnik przepływu pokazywał nie więcej niż 1 l/min, czyli wartość na granicy alarmu. Urządzenie miało za mało czynnika R407C i nie osiągało wymaganej wydajności, skraplacz i filtr były zatkane brudem, a pompa oleju była nieszczelna i zapowietrzona; po odpowietrzeniu w instalacji nadal było słychać chlupotanie. Sprężarka mocno drgała, co groziło pęknięciem rurek obiegu, a wentylatory skraplacza zaczynały drgać od zabrudzeń. Tabliczki znamionowej brakowało. Z klientem ustaliliśmy wymianę sprężarki, montaż filtra z funkcją odkwaszania i ponowne uruchomienie.

C750B: stabilna praca, skraplacz zatkany w 90 do 95%

Drugie urządzenie, OIL MATIC C750B z falownikiem, pracowało stabilnie: przy nastawie 17 °C olej miał 18,1 °C, sprężarka pobierała 7,2 A przy 8 A znamionowych, przepływ wynosił 10 l/min, a detektor nie wykazał nieszczelności. Problemem był skraplacz zatkany osadem tłuszczowo-pyłowym w 90 do 95%, brudne łopaty wentylatora i bardzo brudna szafa elektryczna. Przy 12 °C w hali usterka nie dawała jeszcze objawów. Latem, przy pełnym obciążeniu maszyny, ciśnienie skraplania by wzrosło, a urządzenie zaczęłoby się zatrzymywać na presostacie wysokiego ciśnienia. Zaleciliśmy demontaż z maszyny, mycie chemiczne skraplacza, czyszczenie szafy, przegląd pompy i pełny serwis obiegu przed sezonem letnim.

Wniosek: dwa urządzenia tego samego producenta przy jednej maszynie mogą być w zupełnie innym stanie, więc każde dostaje własny przegląd i protokół.

Modernizacja, części i F-gaz

Gdy części nie są dostępne

Kanto Seiki zaznacza, że części do wycofanych modeli mogą być niedostępne, a części do urządzeń na R-22 nie są już produkowane. W takich przypadkach dobieramy zamienniki w ramach naprawy albo proponujemy retrofit czynnika chłodniczego. Części nie sprzedajemy osobno: dobieramy je i montujemy podczas naprawy.

Gdy oryginalnego sterownika albo płyty falownika nie da się odtworzyć, wymieniamy sterowanie na nowe, oparte na automatyce Carel, Dixell, Eliwell, Danfoss albo Siemens S7-1200. Przenosimy przy tym sygnały wymieniane z obrabiarką, takie jak alarm i gotowość. Oprogramowania fabrycznego Kanto Seiki nie aktualizujemy i nie korzystamy z narzędzi serwisowych producenta. Więcej o tym zakresie piszemy na stronie automatyka chłodnicza.

F-gaz i olej sprężarki

Chłodziarki oleju Kanto Seiki OIL MATIC zwykle zawierają niewielką ilość czynnika. W C750B było to 520 g R407C, czyli ilość poniżej progu 5 t ekwiwalentu CO2, od którego rozporządzenie (UE) 2024/573 wymaga okresowych kontroli szczelności. Mimo to odzysk czynnika i każdą pracę przy obiegu wykonuje personel z certyfikatem F-gaz, a gdy urządzenie podlega kontrolom, prace odnotowujemy w CRO. Po awarii sprężarki wykonujemy test kwasowości oleju i w razie potrzeby mycie chemiczne obiegu, zanim zamontujemy nową sprężarkę.

Pytania i odpowiedzi

Czy OIL MATIC na 200 V można podłączyć bezpośrednio do sieci 400 V?

Nie. Urządzenia w wykonaniu japońskim mają na tabliczce zasilanie 200 V 50/60 Hz albo 220 V 60 Hz i w polskim zakładzie pracują przez transformator obniżający. Uszkodzony transformator wygląda jak awaria chłodziarki, dlatego diagnozę zaczynamy od pomiaru napięcia na zaciskach urządzenia.

Co oznacza alarm AL2 na chłodziarce OIL MATIC?

W seriach C, V, W i CL kod AL2 oznacza nieprawidłowe ciśnienie w obiegu chłodniczym albo przegrzanie sprężarki. Alarm kasuje się sam po spadku ciśnienia i temperatury, ale wraca, jeśli przyczyna nie została usunięta. Najczęściej jest nią zabrudzony skraplacz, niesprawny wentylator albo za wysoka temperatura w hali.

Jak często czyścić filtr powietrza i skraplacz?

Kanto Seiki zaleca czyszczenie filtra powietrza raz w tygodniu, a sterownik serii C przypomina o tym komunikatem FIL. Skraplacz w hali z mgłą olejową wymaga mycia chemicznego, najlepiej przed sezonem letnim. W jednym z audytowanych przez nas urządzeń skraplacz był zatkany w 90 do 95%.

Czy da się naprawić starszy OIL MATIC, do którego producent nie ma już części?

W wielu przypadkach tak. Części dobieramy z zamienników w ramach naprawy, urządzenia na R-22 przestawiamy na inny czynnik, a niedostępny sterownik zastępujemy nowym. Opłacalność oceniamy po przeglądzie zerowym, gdy znamy stan sprężarki i obiegu.

Czy chłodziarkę trzeba zdejmować z obrabiarki?

Do pomiarów i drobnych napraw nie. Mycie chemiczne skraplacza, wymiana filtra odwadniacza i prace przy obiegu czynnika często wymagają demontażu, bo urządzenie stoi tuż przy maszynie. Pracujemy wtedy obok maszyny albo w warsztacie w Wałsnowie.

Jakie dane przygotować przed zgłoszeniem?

Model i numer fabryczny MFG No. z naklejki na boku urządzenia, kod alarmu, opis objawów oraz producenta i model obrabiarki. Przyda się zdjęcie tabliczki i wyświetlacza; o te same dane prosi Kanto Seiki w swoim arkuszu zgłoszenia.

Zgłoś chłodziarkę OIL MATIC do diagnostyki

Zgłoszenie chłodziarki oleju Kanto Seiki OIL MATIC zaczyna się od krótkiego opisu: model, kod alarmu, objawy. Na tej podstawie umawiamy przegląd zerowy na obiekcie. Formularz jest na stronie kontakt i zgłoszenie serwisu.

• tel. +48 501 179 381
• info@skic.com.pl
• baza serwisowa Wałsnów 22b
• cała Polska