Stężenie glikolu w chillerze. Kiedy płyn przestaje chronić instalację

Stężenie glikolu w chillerze decyduje o tym, czy instalacja przetrwa mróz i czy wymienniki nie zarosną osadem. Za mało glikolu grozi rozsadzeniem parownika, a za dużo obniża moc chłodniczą i obciąża pompy. Dlatego medium sprawdzamy przy każdym przeglądzie, a wynik trafia do protokołu. Zadzwoń: +48 501 179 381, pracujemy w całej Polsce.

[Pokaz zdjęć]

Dlaczego stężenie glikolu ma znaczenie

Glikol obniża temperaturę krzepnięcia wody w obiegu. Dzięki temu chiller stojący na dachu albo na placu przy hali nie zamarza zimą, nawet gdy pompa stoi. Ponadto płyn zawiera inhibitory korozji, które chronią rury, zawory i płyty wymiennika.

Problem polega na tym, że stężenie glikolu zmienia się w czasie. Instalację dolewa się wodą po wycieku, po wymianie pompy albo po pracach przy rurach. W efekcie po kilku latach w obiegu krąży płyn, który chroni do znacznie wyższej temperatury niż ta z projektu. Z kolei inhibitory zużywają się nawet wtedy, gdy proporcja glikolu do wody jest poprawna.

Temperatura krzepnięcia glikolu a proporcja

Orientacyjna temperatura krzepnięcia glikolu propylenowego i etylenowego. Wiążące są dane z karty technicznej płynu.

Każdy płyn ma własną krzywą. Glikol propylenowy wybiera się tam, gdzie istnieje ryzyko kontaktu z żywnością, na przykład w przetwórniach i mleczarniach. Glikol etylenowy przy tym samym udziale daje nieco niższą temperaturę krzepnięcia i lepiej przenosi ciepło, jednak jest toksyczny.

Wykres pokazuje zależność znaną z literatury technicznej, między innymi z ASHRAE Handbook. Przy 30 procentach glikolu propylenowego temperatura krzepnięcia glikolu wynosi około minus 13 stopni. Natomiast przy 40 procentach zbliża się do minus 21 stopni. Projektant dobiera proporcję do najniższej temperatury zewnętrznej i do temperatury pracy parownika, z zapasem kilku stopni.

Więcej glikolu nie znaczy lepiej. Płyn o wysokim stężeniu jest gęstszy, przez co pompa przetłacza go mniej, a chiller oddaje mniej mocy. Dlatego proporcję ustala się w projekcie, a potem pilnuje jej przy przeglądach.

Złe stężenie glikolu: objawy bez przyrządów

Większość problemów z medium widać, zanim dojdzie do awarii. Poniżej sygnały, które obsługa zakładu zauważy sama i które powinny skończyć się telefonem do serwisu.

• Alarm niskiej temperatury wody albo ochrony przed zamarzaniem na sterowniku chillera
• Alarm przepływu lub różnicy ciśnień na parowniku
• Mętny, brązowy albo zanieczyszczony osadem płyn w instalacji
• Częste dolewanie wody bez znalezionej przyczyny ubytku
• Ślady wycieku przy pompach, zaworach i złączkach
• Spadek wydajności chłodzenia przy tych samych nastawach

Mętny albo rdzawy płyn oznacza, że inhibitory przestały działać i w obiegu trwa korozja. Z kolei częste dolewanie wody to najprostsza droga do rozcieńczenia glikolu. Taki układ może zamarznąć przy pierwszym mocnym mrozie, a rozsadzony parownik płytowy zwykle kwalifikuje się do wymiany.

Stężenie glikolu i co jeszcze sprawdzamy

Sam pomiar proporcji nie wystarcza. Ocena medium ma sens tylko razem z oceną całej instalacji, dlatego podczas przeglądu sprawdzamy:

• Stężenie glikolu i temperaturę krzepnięcia płynu
• Wygląd próbki, osad i zanieczyszczenia mechaniczne
• Rodzaj płynu z dokumentacji i zgodność z tym, co krąży w obiegu
• Ciśnienie w instalacji i pracę naczynia wzbiorczego
• Filtry siatkowe, pompy i przepływ przez parownik
• Alarmy i historię zdarzeń w sterowniku chillera
• Stan izolacji rur i miejsca wycieków

Gdy wynik budzi wątpliwości, proponujemy badanie laboratoryjne płynu. Laboratorium określa nie tylko udział glikolu, ale też odczyn i zapas inhibitorów. Dzięki temu wiesz, czy wystarczy korekta, czy płyn trzeba wymienić w całości.

Nie zalecamy dolewania płynu na oko. Mieszanie różnych płynów, na przykład glikolu etylenowego z propylenowym, potrafi wytrącić osad, który zatyka płyty wymiennika. Korektę medium wykonujemy dopiero po pomiarze i z zachowaniem rodzaju płynu.

Korekta stężenia, wymiana czy płukanie

Po pomiarach zostają trzy możliwe decyzje. Każdą z nich podejmujesz na podstawie protokołu, a nie przypuszczeń.

• Korekta stężenia, gdy płyn jest czysty, a inhibitory mają zapas, tylko proporcja odbiega od projektu
• Wymiana płynu, gdy inhibitory są zużyte, płyn zmienił kolor albo nie wiadomo, co krąży w obiegu
• Płukanie i wymiana, gdy w instalacji jest osad, rdza albo zatkane filtry i wymienniki

Płukanie trwa dłużej i wymaga postoju chłodzenia, dlatego planujemy je razem z działem utrzymania ruchu. Najczęściej wybieramy weekend albo okres przestoju linii. Przed napełnieniem sprawdzamy też szczelność obiegu wodnego, bo nowy płyn wlany do nieszczelnej instalacji szybko znowu się rozcieńczy.

W instalacjach, w których płyn ma kontakt z wymiennikiem procesowym, decyzję o rodzaju glikolu konsultujemy z technologiem zakładu. Przykładowo w przetwórstwie spożywczym standardem jest glikol propylenowy, nawet jeśli projekt pierwotnie przewidywał inny płyn. Z kolei w drukarniach i przy tworzywach liczy się przede wszystkim czystość obiegu, bo osad szybko obniża wydajność wymienników płytowych.

Jak przebiega przegląd instalacji glikolowej

Zlecenie zaczyna się od zgłoszenia i krótkiej rozmowy o urządzeniu. Następnie przyjeżdżamy na audyt, czyli przegląd z odczytem sterownika i pomiarami. Każda wizyta kończy się protokołem.

• Zgłoszenie telefoniczne lub mailowe z danymi chillera
• Wycena audytu i dojazdu, ustalenie terminu
• Audyt na obiekcie: pomiary, próbka płynu, odczyt sterownika
• Protokół z wynikami i zaleceniami
• Oferta na prace: korekta, wymiana płynu, płukanie lub naprawa
• Prace, uruchomienie i wpis do planu serwisów

Koszt zależy od wielkości instalacji, pojemności obiegu i rodzaju płynu. Wycenę prac przygotowujemy po audycie, bo wcześniej nie wiadomo, czy wystarczy korekta, czy potrzebne jest płukanie. Jeżeli problem dotyczy samego agregatu, zajrzyj na stronę naprawa chillerów.

Kontrola stężenia glikolu w planie serwisów

Medium starzeje się razem z urządzeniem. Dlatego kontrolę stężenia glikolu wpisujemy do planu serwisów, najlepiej przed sezonem zimowym. Taki termin daje czas na korektę, zanim przyjdzie pierwszy mróz.

Plan serwisów porządkuje też obowiązki z przepisów F-gazowych. Kontrola szczelności obiegu czynnika chłodniczego to osobna usługa, wynika z rozporządzenia (UE) 2024/573, a jej wynik operator wpisuje do Karty Urządzenia w CRO. Szczegóły opisujemy na stronie kontrola szczelności i przeglądy CRO.

Jeśli w instalacji pojawił się już ubytek płynu, najpierw trzeba znaleźć jego przyczynę. Opisaliśmy to w artykule o tym, czym grozi wyciek glikolu.

Pytania i odpowiedzi

Jakie stężenie glikolu jest właściwe dla chillera?

Nie ma jednej wartości dla każdej instalacji. Stężenie dobiera się do najniższej temperatury zewnętrznej i do temperatury pracy parownika, z zapasem kilku stopni. Właściwą wartość potwierdzamy pomiarem i dokumentacją instalacji.

Czy można dolać wody do instalacji glikolowej?

Dolewanie samej wody obniża udział glikolu i podnosi temperaturę krzepnięcia. Po kilku takich dolewkach ochrona przed mrozem może zniknąć. Dlatego każdy ubytek warto zgłosić i ustalić jego przyczynę.

Jak często sprawdzać glikol w instalacji?

Co najmniej raz w roku, najlepiej przed zimą, oraz po każdym wycieku albo pracach przy rurach. Badanie laboratoryjne zalecamy wtedy, gdy płyn zmienił kolor albo ma osad.

Czy glikol propylenowy można mieszać z etylenowym?

Nie zalecamy tego. Różne płyny mają różne pakiety inhibitorów i po zmieszaniu mogą wytrącać osad. Przy zmianie rodzaju płynu instalację opróżnia się i płucze.

Czy zamarznięty parownik da się naprawić?

Pęknięty parownik płytowy zwykle kwalifikuje się do wymiany. O tym, czy naprawa ma sens, decyduje audyt i próba szczelności. Taniej jest pilnować proporcji glikolu niż wymieniać wymiennik.

Zamów przegląd przed sezonem zimowym

Zadzwoń pod +48 501 179 381 albo napisz na info@skic.com.pl. Przed rozmową przygotuj:

• Zdjęcie tabliczki znamionowej chillera
• Rodzaj płynu z dokumentacji lub etykiety, jeśli go znasz
• Kod alarmu ze sterownika
• Opis objawu i to, od kiedy występuje
• Lokalizację urządzenia i informację o dostępie

Pracujemy w całej Polsce. Baza serwisowa SKiC mieści się w Wałsnowie 22b.