Rooftop R22 po awarii. Naprawa sterowania i plan retrofitu

Rooftop R22 po zalaniu sterowania nie musi oznaczać wymiany całego urządzenia. Na obiekcie usługowym rooftop gazowy z dwoma obiegami na R22 stał przed sezonem grzewczym i nie reagował na zadajnik. Po audycie i jednym dniu prac grzeje na oryginalnej płycie sterującej, a właściciel ma plan na retrofit przed latem. Zadzwoń: +48 501 179 381, dojeżdżamy z Wałsnowa do klientów w całej Polsce.

[Pokaz zdjęć]

Rooftop R22 przestał grzać i chłodzić

Zgłoszenie przyszło w połowie września. Urządzenie to York Sunline 2000: rooftop o mocy chłodniczej ok. 44 kW, z dwustopniową nagrzewnicą gazową 105 000 i 175 000 BTU/h (ok. 31 i 51 kW) i dwoma niezależnymi obiegami ze sprężarkami scroll. Według tabliczki znamionowej fabryczne napełnienie to 5,0 kg R22 w obiegu 1 i 4,5 kg w obiegu 2.

Obsługa widziała trzy objawy: brak grzania, brak chłodzenia i ciemną diodę na płycie sterującej. Zadajnik pokazywał godzinę przesuniętą o 12 godzin i temperaturę w stopniach Fahrenheita. W takim stanie nie da się zgadnąć, czy winna jest płyta, zasilanie sterowania, czy zabezpieczenia palnika. Dlatego zaczęliśmy od zdjęć i schematów fabrycznych, a nie od zamawiania części.

Jeśli masz urządzenie tej marki w innej konfiguracji, zakres przeglądów i typowe usterki opisujemy na stronie serwis rooftop York.

Przebieg zlecenia: od zdjęć do audytu

Przed wyjazdem przeanalizowaliśmy zdjęcia tabliczki, płyty sterującej i schematów 035-17227-000 oraz 035-17228-000. Na audyt pojechaliśmy z listą punktów do sprawdzenia, a nie z pytaniem, co to za urządzenie. Zlecenie przeszło przez te etapy:

• Zgłoszenie ze zdjęciami tabliczki znamionowej, płyty i schematów
• Analiza dokumentacji i wycena audytu
• Audyt na obiekcie, 3 godziny przy jednym urządzeniu
• Protokół z ustaleniami i wyceną prac
• Akceptacja zakresu przez właściciela
• Prace serwisowe w jeden dzień, od 7:00 do 15:30
• Protokół z audytu i prac wraz z zaleceniami

Audyt rooftopu R22 pokazał ślady wody pod pokrywą sekcji sterowania: naloty i zawilgocenie przy listwie Limit i przy wyjściu Y1-OUT płyty. W szafie były też ślady wcześniejszych przeróbek: przewody o innych przekrojach niż fabryczne i kilka żył pod jedną śrubą. Zabezpieczenia były kompletne: limity i czujnik cofnięcia płomienia palnika, presostat ciągu, presostaty wysokiego i niskiego ciśnienia, termostaty przeciwzamrożeniowe.

Płyta sterująca do naprawy, nie do wymiany

Fabryczna płyta 031-01920-000 jest wycofana z produkcji, a egzemplarze z rynku wtórnego bywają niezgodne wersją oprogramowania. W ofercie po audycie daliśmy dwie drogi: przywrócenie oryginalnej płyty albo nowe sterowanie na dostępnej aparaturze, z zachowaniem wszystkich fabrycznych zabezpieczeń.

Diagnostyka rooftopu R22 na obiekcie przesądziła sprawę. Obwód 24 V AC prześledziliśmy od transformatora przez wyłącznik obwodu, płytę główną i moduł zapłonowy palnika. Kody diody płyty i fabryczną tabelę kodów modułu zapłonowego czytaliśmy krok po kroku: inducer, presostat ciągu, rollout, zapłon, kontrola płomienia. Obie płyty, główna i palnika, wróciły do pracy i sygnalizują pracę normalną.

Dla właściciela to dwie korzyści. Rooftop pracuje na fabrycznej logice York, którą zna każdy serwis tej marki. Odpadł też koszt budowy nowego sterowania, co uwzględniliśmy w rozliczeniu.

Transformator, kontrola faz i nowy zadajnik

Transformator o mocy 130 VA zastąpił uszkodzony fabryczny 75 VA. Obok czujnik faz i wyłączniki nadprądowe obwodów sterowania.

W trakcie diagnostyki okazało się, że transformator sterowniczy jest uszkodzony. Fabryczny miał 75 VA i był w całości zajęty przez cewki styczników i moduł zapłonowy. Zabudowaliśmy nowy transformator 400/24 V AC o mocy 130 VA, z rezerwą na rozruch styczników. Pozostałe prace w szafie:

• Wymiana uszkodzonego czujnika kontroli zaniku i kolejności faz, który chroni sprężarki przed pracą na dwóch fazach
• Wyłącznik nadprądowy typu S na obwodzie sterowania 24 V AC
• Wyłącznik nadprądowy typu S do rozłączania zasilania układu
• Nowy zadajnik z osobnymi wyjściami grzania i chłodzenia oraz przełącznikiem trybu
• Uporządkowanie i zamocowanie przewodów po wymianie aparatury

Czujnik faz w rooftopie ze sprężarkami scroll ma konkretne zadanie. Przy odwrotnej kolejności faz sprężarka scroll kręci się w przeciwną stronę, nie spręża czynnika, pracuje głośno i po kilku minutach może się uszkodzić. Czujnik blokuje start, zanim do tego dojdzie.

Zadajnik ma większe znaczenie, niż się wydaje. Przełącznik trybu fizycznie rozdziela wezwanie grzania i chłodzenia, więc palnik i sprężarki nie dostaną sygnału jednocześnie. W sezonie grzewczym przełącznik zostaje na grzaniu, a temperaturę ustawiasz pokrętłem.

Czynnik R22 w rooftopie: co wolno

R22 to czynnik HCFC wycofany w Unii Europejskiej. Od 1 stycznia 2015 roku nie wolno go stosować do serwisu, także w postaci regenerowanej, a obecne zasady wynikają z Rozporządzenia (UE) 2024/590. W praktyce: jeśli rooftop R22 ma ubytek czynnika, nie dolejesz R22, nawet z zapasów.

W tej realizacji uzupełniliśmy ubytek czynnikiem zamiennym typu retrofit i uruchomiliśmy chłodzenie. Sprawdzenie obiegów pod obciążeniem jesienią nie jest możliwe, bo przy niskiej temperaturze zewnętrznej ciśnienia, przegrzanie i dochłodzenie nie pokazują pracy w upał. Dlatego w protokole uporządkowanie czynnika i oleju jest pracą na termin przed sezonem letnim. Procedurę opisujemy w artykule wymiana czynnika R22 na retrofit.

Czynniki zamienne to zwykle mieszaniny HFC, czyli gazy fluorowane. Po retroficie liczy się napełnienie w tonach ekwiwalentu CO2: od 5 t CO2e urządzenie podlega kontroli szczelności co 12 miesięcy, od 50 t co 6 miesięcy, od 500 t co 3 miesiące, jeśli nie ma systemu wykrywania wycieków. Kartę Urządzenia w CRO prowadzi operator, czyli właściciel, na podstawie naszego dokumentu z prac.

Plan dla rooftopu R22 przed latem

Protokół kończy się listą prac z terminami. Właściciel wie, co zrobić teraz, a co przed pierwszym upałem:

• Uszczelnienie sekcji sterowania niezwłocznie, bo to woda zniszczyła płytę
• Wymiana wentylatora skraplacza z kondensatorem pracy dobranym do sieci 400 V, fabryczne mają 370 V
• Odzysk czynnika z obu obiegów i test kwasowości oleju
• Wymiana oleju, kontrola szczelności azotem i próżnia
• Napełnienie jednym dobranym czynnikiem, oznakowanie urządzenia i dokument do CRO
• Pomiary pod obciążeniem: ciśnienia, przegrzanie, dochłodzenie i prąd sprężarek wobec tabliczki

Wynik testu kwasowości i stan sprężarek decydują o dalszej drodze. Jeśli olej jest czysty, a sprężarki pobierają prąd zgodny z tabliczką, retrofit pozwala eksploatować rooftop przez kolejne sezony. Jeśli olej jest zakwaszony albo sprężarka się przegrzewa, porównujemy koszt remontu z nowym urządzeniem i dajemy Ci obie liczby na piśmie.

Koszt prac po audycie zależy od ilości i rodzaju czynnika, oleju, części z terminem dostawy, liczby roboczogodzin i dojazdu. Wiążąca jest oferta po audycie. Pełny zakres prac przy tych urządzeniach znajdziesz na stronie serwis rooftopów.

Pytania i odpowiedzi

Czy do rooftopu R22 można dolać R22?

Nie. Od 1 stycznia 2015 roku R22 nie wolno stosować do serwisu, również z regeneracji. Ubytek uzupełnia się czynnikiem zamiennym po ocenie układu, a pełny retrofit obejmuje odzysk, olej, kontrolę szczelności i próżnię.

Czy wycofaną płytę sterującą da się naprawić?

Często tak. O tym decyduje diagnostyka na obiekcie według schematów fabrycznych i kodów diod. Jeśli płyty nie da się przywrócić, budujemy sterowanie na dostępnej aparaturze z zachowaniem fabrycznych zabezpieczeń. Wybór drogi zapisujemy w protokole po audycie.

Ile trwają prace przy sterowaniu rooftopu?

W opisanej realizacji audyt trwał 3 godziny, a prace jeden dzień, od 7:00 do 15:30. Czas zależy od tego, co wyjdzie w audycie. Prace idą jednym ciągiem i mogą się przedłużyć, gdy ujawnią się kolejne usterki.

Czy rooftop po retroficie trzeba wpisać do CRO?

Jeśli napełnienie czynnikiem zamiennym przekracza 5 t CO2e, urządzenie podlega kontroli szczelności, a operator prowadzi Kartę Urządzenia w CRO. Wpisu dokonujesz Ty jako operator, na podstawie dokumentu, który wystawiamy po pracach.

Czy dajecie gwarancję szczelności starego obiegu?

Nie. Nikt w branży nie zapewnia szczelności układu, który pracuje kilkanaście lub więcej lat, i my też nie. Kontrolę szczelności wykonujemy jako osobną usługę, a jej wynik zapisujemy w dokumencie dla operatora.

Masz rooftop R22, który stoi albo pracuje źle? Zadzwoń pod numer +48 501 179 381 albo napisz na info@skic.com.pl. Termin wizyty ustalamy indywidualnie. Technicy jeżdżą z bazy serwisowej w Wałsnowie (Wałsnów 22b) w całej Polsce. Przed telefonem przygotuj:

• Zdjęcie tabliczki znamionowej z modelem, czynnikiem i napełnieniem
• Zdjęcie płyty sterującej z widoczną diodą
• Opis objawu: nie grzeje, nie chłodzi albo wyłącza się
• Zdjęcie zadajnika i informację, jak jest podłączony
• Lokalizację urządzenia i sposób dostępu do niego