Awaria wentylatora w centrali wentylacyjnej: przyczyny i naprawa

Awaria wentylatora w centrali wentylacyjnej zatrzymuje całą centralę. Bez przepływu powietrza automatyka blokuje nagrzewnicę i chłodnicę, a w hali, biurze albo sali robi się duszno w ciągu godziny. Przyczyną bywa silnik, łożyska, pasek, falownik, ale też zwykły presostat różnicowy z zatkaną rurką.

Poniżej opisujemy, jak rozpoznać usterkę, co sprawdzamy na obiekcie i kiedy naprawa ma sens. SKiC serwisuje centrale VTS, Klimor, Wolf, PM-Luft, Swegon i innych producentów w całej Polsce, tel. +48 501 179 381.

Objawy awarii wentylatora w centrali

• Alarm braku przepływu z presostatu różnicowego wentylatora.
• Błąd falownika: przeciążenie, przepięcie, przegrzanie albo zwarcie doziemne.
• Silnik buczy i nie rusza albo rusza i po chwili staje.
• Hałas, piski i drgania przenoszone na kanały.
• Zadziałanie wyłącznika silnikowego w szafie centrali.
• Spadek wydajności nawiewu przy czystych filtrach.

Sam alarm braku przepływu nie przesądza, że wentylator jest uszkodzony. Bywa, że rurka impulsowa presostatu jest zgięta albo zatkana kurzem, a wentylator pracuje poprawnie. Dlatego zanim cokolwiek wymienimy, mierzymy.

Napęd pasowy, bezpośredni i silnik EC

Starsze centrale mają wentylatory promieniowe z napędem pasowym i silnikiem AC. Tu najczęściej zawodzą paski, koła pasowe i łożyska wału. Nowsze mają koło swobodne osadzone wprost na wale silnika, sterowane falownikiem. Najnowsze pracują na silnikach EC z elektroniką wbudowaną w silnik, takich jak wentylatory ebm-papst.

Każdy typ psuje się inaczej. Przy napędzie pasowym zużycie widać i słychać. W układzie z falownikiem problem często siedzi w szafie, nie w centrali. Uszkodzona elektronika silnika EC zwykle oznacza wymianę modułu albo całego silnika, dlatego tak ważne jest sprawdzenie zasilania i sygnału sterującego przed decyzją.

Co sprawdzamy przy awarii wentylatora

• Historię alarmów falownika i sterownika centrali.
• Izolację uzwojeń megaomomierzem i rezystancję faz silnika.
• Prądy faz w pracy wobec tabliczki znamionowej.
• Łożyska silnika i wału: hałas, temperaturę i luz.
• Pasek i koła: naciąg, zużycie i współosiowość.
• Wirnik: czystość łopatek, drgania i mocowanie.
• Presostat różnicowy i jego rurki impulsowe.
• Parametry falownika: prąd silnika, rampy, częstotliwości i sygnały sterujące.

Wyniki trafiają do protokołu ze zdjęciami. Protokół mówi, co jest przyczyną, co jest skutkiem i co trzeba wymienić teraz, a co można zaplanować na przegląd.

Falownik: naprawa, zamiennik czy nowy

Falowniki w centralach pracują latami w kurzu i w ciepłej maszynowni. Starzeją się kondensatory i wentylatory radiatora, pojawiają się błędy przepięcia i przegrzania. Gdy oryginalny model jest niedostępny, montujemy zamiennik o właściwej mocy i parametryzujemy go do silnika oraz automatyki centrali: start, prędkość zadana, alarm i potwierdzenie pracy.

Podczas audytu central Wolf w obiekcie kultury na Dolnym Śląsku znaleźliśmy dwa uszkodzone falowniki wentylatorów i zaproponowaliśmy wymianę na zamienniki. Przy starszych centralach z napędem pasowym rozważamy też wymianę na wentylator EC, co zmniejsza zużycie energii, ale wymaga dopasowania sygnałów w sterowaniu. Więcej o tym w artykule sterowanie central wentylacyjnych. Przykład modernizacji automatyki opisujemy w artykule sterownik EL-PIAST w centrali Klimor.

Co grozi, gdy wentylator centrali stoi

Zimą postój wentylatora nawiewu przy otwartej przepustnicy to ryzyko zamarznięcia nagrzewnicy wodnej. Automatyka musi wtedy zamknąć przepustnice i utrzymać przepływ wody grzewczej. Skutki opisujemy w artykule zamarznięta nagrzewnica w centrali wentylacyjnej.

Latem w centrali z sekcją freonową brak przepływu powietrza powoduje oblodzenie parownika i alarm niskiego ciśnienia agregatu. Przy dłuższej pracy w takich warunkach ciekły czynnik może wrócić do sprężarki. Dlatego przy naprawie wentylatora sprawdzamy też termostat przeciwzamrożeniowy, przepustnice i blokady sekcji chłodniczej.

Jak przebiega naprawa w SKiC

• Zgłoszenie: marka centrali, kod alarmu, zdjęcia tabliczek silnika i falownika.
• Diagnostyka na obiekcie z pomiarami i odczytem alarmów.
• Protokół i oferta na prace, z częściami dobranymi do konkretnej centrali.
• Wymiana, parametryzacja i uruchomienie z pomiarem prądów.
• Test zabezpieczeń i współpracy z automatyką centrali.

Części montujemy wyłącznie w ramach naszych prac, nie sprzedajemy ich osobno. Pełny zakres usług opisujemy na stronie serwis central wentylacyjnych.

Pytania i odpowiedzi

Czy centrala może pracować tylko na jednym wentylatorze?

Krótko tak, ale z ograniczeniami. Budynek dostaje nierównowagę ciśnień, drzwi źle się zamykają, a wymiennik odzysku zimą może zamarzać. Decyzję podejmujemy po ocenie konkretnej centrali.

Ile trwa wymiana falownika wentylatora?

Gdy zamiennik jest dostępny, wymiana z parametryzacją zwykle mieści się w jednej wizycie. Dłużej trwa tylko oczekiwanie na nietypowe modele.

Czy awaria wentylatora w centrali zawsze oznacza wymianę silnika?

Nie. Często wystarczy wymiana łożysk, paska, kondensatora albo falownika. Silnik wymieniamy, gdy pomiar izolacji albo uzwojeń wykaże uszkodzenie.

Czy sprzedajecie same silniki i falowniki?

Nie. Części dobieramy i montujemy w ramach diagnostyki i naprawy, bo tylko wtedy możemy odpowiadać za poprawną pracę całej centrali.

Zgłoś awarię centrali

Wentylator centrali stoi albo falownik zgłasza błąd? Zadzwoń: +48 501 179 381 albo napisz: info@skic.com.pl. Przygotuj markę centrali, kod alarmu, zdjęcia tabliczek silnika i falownika oraz adres obiektu. Baza serwisowa SKiC: Wałsnów 22b, wyjazdy w całej Polsce.