Chłodnica oleju do maszyn: dobór, temperatury i awarie

06/09/2026

/

stworzony przez: Robert Aptacy

/

Kategorie: Chłodzenie maszyn i urządzeń

Strona główna / Chłodnica oleju do maszyn: dobór, temperatury i awarie

Chłodnica oleju do maszyn: dobór, temperatury i awarie

Chłodnica oleju do maszyn to najczęstsze rozwiązanie problemu, który wygląda niegroźnie, dopóki nie zacznie kosztować. Olej w maszynie pracuje jako środek smarny i jako nośnik ciepła jednocześnie. W układzie hydraulicznym prasy, we wrzecionie obrabiarki i w jednostce napędowej wtryskarki ten sam płyn odbiera ciepło, przenosi je i musi je gdzieś oddać. Jeżeli nie oddaje go dostatecznie szybko, temperatura rośnie, lepkość spada, a maszyna zaczyna zachowywać się inaczej niż w dokumentacji.

Ten artykuł opisuje, jak schłodzić olej maszyny, jak dobrać chłodnicę oleju do maszyn i czym różni się chłodnica oleju od chłodziarki oleju. To rozróżnienie jest ważniejsze, niż się wydaje, bo decyduje o tym, czy dane rozwiązanie w ogóle jest w stanie utrzymać żądaną temperaturę.

Spis treści:

Znaczenie chłodzenia oleju w przemyśle

Olej traci właściwości nie wtedy, gdy się zestarzeje, tylko wtedy, gdy przez wiele godzin pracuje w zbyt wysokiej temperaturze. Utlenianie przyspiesza wraz z temperaturą, a jego produkty osadzają się w postaci laków i szlamu na powierzchniach o najmniejszym przekroju, czyli dokładnie tam, gdzie najbardziej szkodzą: na dławikach zaworów proporcjonalnych, w szczelinach rozdzielaczy, na sitkach filtrów.

Drugi skutek jest bezpośredni, nie długofalowy. Lepkość oleju spada z temperaturą, więc film smarny między współpracującymi powierzchniami staje się cieńszy. Rosną przecieki wewnętrzne w pompie i w siłownikach. Prasa traci nacisk, siłownik zaczyna opadać przy zatrzymanym zasilaniu, a układ nadrabia to dłuższą pracą pompy, co dokłada kolejne ciepło. Układ wchodzi w pętlę, w której sam siebie dogrzewa.

Obrabiarka CNC Mazak Integrex i-200ST w hali produkcyjnej, maszyna objęta naprawą układu chłodzenia oleju
Mazak Integrex i-200ST. W maszynach tej klasy chłodzenie oleju nie jest dodatkiem, tylko warunkiem utrzymania tolerancji. Zatrzymanie takiej obrabiarki zatrzymuje całą operację, nie jedno gniazdo.

Trzeci skutek dotyczy dokładności. W obrabiarce ciepło z wrzeciona przechodzi do korpusu maszyny. Korpus się rozszerza, a geometria przesuwa. Dlatego producenci obrabiarek precyzyjnych nie chłodzą wrzeciona po prostu mocno, tylko stabilizują jego temperaturę względem otoczenia. Różnica między chłodzeniem a stabilizacją jest tu zasadnicza i wrócimy do niej niżej. Szerzej o samym zagadnieniu piszemy na stronie chłodzenie maszyn i urządzeń.

Dlaczego olej się grzeje, typowe przyczyny

Zanim dobierze się urządzenie chłodzące, warto ustalić, skąd bierze się ciepło. Bardzo często okazuje się, że układ nie potrzebuje większej chłodnicy, tylko usunięcia przyczyny.

Dławienie przepływu. Każdy zawór dławiący i każdy zawór przelewowy zamienia różnicę ciśnień na ciepło. Jeżeli pompa o stałej wydajności pracuje na zawór przelewowy przez większość cyklu, to praktycznie cała jej moc idzie w grzanie oleju. To najczęstsza przyczyna w starszych układach.

Zużyta pompa. Rosnące przecieki wewnętrzne oznaczają, że część energii nie idzie na pracę, tylko na przetłaczanie oleju przez szczeliny. Objaw pozorny: układ grzeje się bardziej niż rok temu przy tym samym cyklu.

Zabrudzony wymiennik. Chłodnica olej powietrze zarasta pyłem, mgłą olejową i włóknem. Wydajność spada stopniowo, więc nikt tego nie zauważa, dopóki nie zrobi się ciepły miesiąc.

Za mały zbiornik lub zła cyrkulacja w zbiorniku. Zbiornik oddaje ciepło do otoczenia i daje czas na odgazowanie. Jeżeli olej wraca tuż obok ssania, krąży w kółko po tej samej, gorącej objętości.

Niewłaściwy olej. Zbyt wysoka klasa lepkości oznacza większe opory przepływu, a większe opory to więcej ciepła. Zdarza się, że układ dostał gęstszy olej po wymianie pompy i od tego czasu grzeje się mocniej. Zagadnienie doboru olejów w układach chłodniczych omawiamy osobno: oleje chłodnicze.

Awaria samej chłodziarki. Ubytek czynnika, uszkodzony zawór rozprężny, zatarta sprężarka. Urządzenie pracuje, wentylator się kręci, wyświetlacz świeci, ale wydajność chłodnicza jest ułamkiem nominalnej.

Chłodziarka oleju Lahntechnik duotemp ustawiona przy obrabiarce CNC podczas wymiany zaworu rozprężnego
Lahntechnik duotemp przy obrabiarce CNC, wymiana zaworu rozprężnego u klienta. Objaw zgłoszony przez utrzymanie ruchu brzmiał: maszyna traci wymiar po południu. Przyczyna leżała w obiegu freonowym chłodziarki, nie w samej obrabiarce.

Temperatura otoczenia. Chłodnica olej powietrze nigdy nie schłodzi oleju poniżej temperatury powietrza w hali. Latem, przy 35 stopniach pod dachem, układ z chłodnicą powietrzną fizycznie nie jest w stanie utrzymać oleju na 40 stopniach.

Jakie temperatury oleju są dopuszczalne

Dopuszczalny zakres zawsze podaje producent maszyny i to jego dokumentacja jest wiążąca. Poniższe wartości są orientacyjne i służą do wstępnej oceny, czy w ogóle mamy problem.

ZastosowanieTypowy zakres pracyCo się dzieje powyżej
Hydraulika siłowa, prasy, zaciskizwykle 40 do 55 stopnispadek lepkości, przecieki wewnętrzne, utrata nacisku
Układy z zaworami proporcjonalnymiwęższy, zwykle 40 do 50 stopnidryf charakterystyki, powtarzalność cyklu spada
Wrzeciona obrabiarekstabilizacja względem otoczenia, nie wartość bezwzględnarozszerzalność korpusu, odejście od wymiaru
Jednostki napędowe wtryskarekzwykle 45 do 55 stopniwydłużenie cyklu, niestabilny docisk

Zasada, którą warto zapamiętać: utlenianie oleju przyspiesza wraz z temperaturą i powyżej mniej więcej 60 stopni trwałość oleju zaczyna spadać wyraźnie szybciej niż liniowo. Praca na 70 stopniach nie oznacza, że maszyna zaraz stanie. Oznacza, że olej i uszczelnienia zużyją się w ułamku przewidzianego czasu, a koszt pojawi się później, w postaci przeglądu, którego nikt nie planował.

Drugi próg dotyczy uszczelnień. Standardowe uszczelnienia z kauczuku nitrylowego mają ograniczoną odporność temperaturową i długotrwała praca powyżej ich zakresu kończy się utwardzeniem i przeciekami. Jeżeli w układzie zaczynają pojawiać się wycieki na kilku uszczelnieniach naraz, temperatura jest pierwszym miejscem, gdzie należy szukać przyczyny.

Co mówi tabliczka znamionowa

Tabliczka jest pierwszą rzeczą, którą fotografujemy na miejscu. Nie z przyzwyczajenia, tylko dlatego, że rozstrzyga kilka spraw naraz: czym urządzenie może chłodzić, jaka jest jego realna wydajność i czy podlega obowiązkom wynikającym z przepisów o F-gazach.

Tabliczka znamionowa chłodziarki oleju Habor HBO-1000P2TSBM7: czynnik R410A 1,05 kg, zasilanie 3 x 200 do 220 V, zbiornik 46 l
Habor HBO-1000P2TSBM7 z 2013 roku, urządzenie przyjęte do remontu. Tabliczka podaje między innymi: zasilanie 3 fazy 200 do 220 V, moc 3300 W, sprężarka 1500 W, dwie pompy po 750 W o wydajnościach 25/30 oraz 33/40 litrów na minutę, zbiornik 46 litrów, masa 150 kg.

Na tej tabliczce jest jeden zapis, który zmienia sposób rozmowy z klientem: TEMP. CONT. ±10 stopni. To nie jest dokładność regulacji w potocznym rozumieniu. To zakres, w jakim urządzenie utrzymuje temperaturę oleju względem punktu odniesienia. Jeżeli ktoś oczekuje od takiej jednostki stabilizacji na poziomie ułamka stopnia, oczekuje czegoś, czego producent nie zadeklarował. Zanim zaczniemy szukać usterki, sprawdzamy, czy urządzenie w ogóle miało spełniać wymaganie, które mu się stawia.

Czynnik, napełnienie i obowiązki F-gazowe

Druga informacja z tej samej tabliczki: czynnik R410A, napełnienie 1,05 kg. Po przeliczeniu na ekwiwalent dwutlenku węgla daje to około 2,2 tony. Obowiązujące rozporządzenie (UE) 2024/573 nakłada obowiązek okresowej kontroli szczelności na urządzenia zawierające co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO2. Ta chłodziarka jest poniżej progu, więc obowiązkowym kontrolom nie podlega.

Tabliczka znamionowa chillera HYFRA VWK 110/1-S z 1999 roku z danymi o czynniku R407C i wydajności chłodniczej
HYFRA VWK 110/1-S, rok produkcji 1999. Wydajność chłodnicza 14 600 W, maksymalna temperatura otoczenia 32 stopnie, dopuszczalne nadciśnienie robocze 28 bar, czynnik R407C w ilości 3,5 kg, zasilanie 400 V.

To samo wyliczenie dla urządzenia HYFRA daje wynik przeciwny. Napełnienie 3,5 kg czynnika R407C to około 6,2 tony ekwiwalentu CO2, czyli powyżej progu. Takie urządzenie wymaga karty w Centralnym Rejestrze Operatorów i kontroli szczelności co najmniej raz na dwanaście miesięcy.

Dwa urządzenia o zbliżonym przeznaczeniu, dwie zupełnie różne sytuacje formalne. Różnicy nie widać z zewnątrz. Widać ją dopiero po odczytaniu tabliczki i przeliczeniu.

Warto też zwrócić uwagę na wskazanie maksymalnej temperatury otoczenia, 32 stopnie. Latem w nieklimatyzowanej hali ta wartość bywa przekraczana. Urządzenie nie przestaje wtedy działać, ale schodzi poniżej deklarowanej wydajności, a użytkownik odbiera to jako awarię.

Metody chłodzenia oleju

W praktyce spotyka się cztery rozwiązania. Różnią się nie tylko ceną, ale przede wszystkim tym, jaką temperaturę są w stanie osiągnąć.

Chłodnica olej powietrze

Wymiennik z wentylatorem, montowany przy maszynie lub na zbiorniku. Najprostsze i najtańsze rozwiązanie. Ograniczenie jest fizyczne: temperatura oleju zawsze pozostanie wyższa od temperatury powietrza, zwykle o kilka do kilkunastu stopni w zależności od doboru. Sprawdza się tam, gdzie wystarczy nie dopuścić do przegrzania, a nie trzeba trzymać zadanej wartości.

Chłodnica olej woda

Wymiennik płytowy lub płaszczowo rurowy zasilany wodą technologiczną albo wodą z obiegu zakładowego. Wydajniejszy i cichszy, ale jego skuteczność zależy od tego, jaką temperaturę ma woda po stronie chłodzącej. Wymaga też uwagi po stronie jakości wody, bo kamień i osady na płytach obniżają wydajność szybciej, niż się spodziewamy. Naprawą i regeneracją takich wymienników zajmujemy się osobno: naprawa chłodnic przemysłowych.

Chiller Friulair WWE046 S do chłodzenia glikolu przyjęty do remontu w serwisie SKiC, widoczna sekcja sprężarkowa i manometry
Friulair WWE046 S do chłodzenia glikolu, urządzenie przyjęte do remontu. Otwarta sekcja sprężarkowa i manometry po stronie czynnika oraz wody pozwalają ocenić stan obiegu przed decyzją o zakresie naprawy.

Chłodziarka oleju z obiegiem freonowym

Urządzenie z własną sprężarką, parownikiem i skraplaczem, w którym olej jest medium chłodzonym. To jedyne rozwiązanie, które potrafi zejść z temperaturą oleju poniżej temperatury otoczenia i utrzymać zadaną wartość niezależnie od pogody. Stosuje się je wszędzie tam, gdzie liczy się stabilność, a nie samo niedopuszczenie do przegrzania. Serwis takich urządzeń opisujemy na stronie naprawa i serwis chłodziarek oleju.

Chłodziarka oleju Parker do obrabiarki CNC z częściowo zdjętą obudową, widoczny panel sterowniczy, manometry i skraplacz
Chłodziarka oleju Parker przy obrabiarce CNC, obudowa częściowo zdjęta. Widoczne manometry po stronie wysokiego i niskiego ciśnienia oraz schemat obiegu na panelu. Takie urządzenie ma własną sprężarkę, więc potrafi utrzymać temperaturę oleju niezależnie od tego, ile stopni jest w hali.

Chłodzenie wodą lodową z obiegu centralnego

Zamiast osobnego urządzenia przy każdej maszynie, jeden agregat wody lodowej i rozdzielona instalacja z wymiennikami przy odbiornikach. Rozwiązanie sensowne przy większej liczbie maszyn, opisane szerzej na stronie instalacji wody lodowej. Ma jednak wadę, o której trzeba wiedzieć zawczasu: kilka odbiorników zasilanych z jednego rozdzielacza konkuruje ze sobą o przepływ. Jeżeli nikt tego nie mierzy, jedna maszyna potrafi zabierać czynnik kosztem pozostałych, a objaw pojawia się dopiero jako niestabilna temperatura na tej najsłabiej zasilanej.

Front obudowy chłodziarki KKT chillers z panelem sterowania i wyłącznikiem głównym w hali produkcyjnej
Chłodziarka KKT chillers w hali produkcyjnej. Panel z wyświetlaczem i wyłącznik główny dostępne od frontu, bez konieczności otwierania obudowy. Rozwiązanie wygodne w eksploatacji, pod warunkiem że ktoś na ten wyświetlacz regularnie patrzy.

Chłodnica oleju a chłodziarka oleju, czym się różnią

To rozróżnienie odpowiada za większość nieporozumień przy doborze.

Chłodnica oleju to wymiennik ciepła. Nie wytwarza chłodu. Przenosi ciepło z oleju do powietrza albo do wody. Jej możliwości kończą się na temperaturze medium chłodzącego. Jeżeli w hali jest 32 stopnie, chłodnica powietrzna nie zejdzie z olejem do 30 stopni, choćby była dowolnie duża.

Chłodziarka oleju to agregat chłodniczy z obiegiem freonowym, w którym olej przepływa przez parownik. Ma sprężarkę, więc wytwarza różnicę temperatur i potrafi utrzymać zadaną wartość niezależnie od otoczenia. Może też pracować w trybie stabilizacji, czyli utrzymywać olej w stałej różnicy względem temperatury hali, co jest typowym wymaganiem dla wrzecion obrabiarek.

Rynek używa obu nazw zamiennie i stąd biorą się nietrafione zakupy. Zdarza się, że zakład kupuje większą chłodnicę powietrzną, żeby rozwiązać problem, który wymaga urządzenia z obiegiem freonowym. Problem wraca w pierwszy ciepły tydzień.

Jak działa chłodnica oleju i jak ją podłączyć

Chłodnica oleju pracuje w obiegu powrotnym albo w obiegu bocznikowym.

W obiegu powrotnym chłodnicę wpina się na przewodzie wracającym do zbiornika. Rozwiązanie proste, ale ma dwie pułapki. Pierwsza: chłodnica pracuje tylko wtedy, gdy przez powrót płynie olej, więc w cyklu z długimi przestojami chłodzenie jest przerywane. Druga: opór przepływu chłodnicy dodaje się do ciśnienia w powrocie, a niektóre elementy, zwłaszcza uszczelnienia wałów pomp i przewody odciążające, mają na to ograniczenie. Przy dobieraniu chłodnicy do istniejącego układu trzeba sprawdzić, jakie dopuszczalne ciśnienie w powrocie podaje producent maszyny.

W obiegu bocznikowym montuje się osobną pompę, która pobiera olej ze zbiornika, przetłacza go przez chłodnicę i wraca do zbiornika. Obieg pracuje niezależnie od cyklu maszyny, więc temperatura jest stabilniejsza, a opór chłodnicy nie obciąża układu roboczego. Przy okazji można w tym obiegu zamontować filtr, co poprawia czystość oleju. To rozwiązanie droższe w montażu i sensowniejsze wszędzie tam, gdzie temperatura ma być trzymana, a nie tylko ograniczana.

Warto tu wrócić do tabliczki Habora. Podaje ona wydajność pomp: 25 do 30 oraz 33 do 40 litrów na minutę, zależnie od częstotliwości zasilania. To liczby, do których porównuje się rzeczywisty przepływ w układzie. Jeżeli pomiar pokazuje wyraźnie mniej, przyczyną jest zwykle zapchany filtr albo przymknięty zawór, a nie zużyta pompa.

Niezależnie od wariantu, sterowanie warto oprzeć o czujnik temperatury w zbiorniku, nie o samo załączenie razem z maszyną. Wentylator pracujący bez potrzeby to zużycie i hałas, a w zimnej hali dochodzi ryzyko przechłodzenia oleju, przez które układ rusza na zbyt dużej lepkości. Dobór i wykonanie takiego sterowania opisujemy na stronie automatyka chłodnicza.

Objawy uszkodzonej chłodnicy oleju

Uszkodzenie rzadko objawia się od razu jako awaria. Zwykle najpierw zmienia się zachowanie maszyny.

  • Temperatura oleju rośnie wolniej niż zwykle w pierwszej godzinie pracy, ale ostatecznie osiąga wyższą wartość niż kiedyś.
  • Maszyna pracuje poprawnie rano, a po kilku godzinach traci powtarzalność cyklu.
  • Wentylator chłodnicy pracuje bez przerwy zamiast cyklicznie.
  • Pojawiają się wycieki na kilku uszczelnieniach jednocześnie, nie na jednym.
  • W chłodnicy olej woda: ślady oleju w obiegu wody albo woda w oleju, czyli emulsja i mleczne zabarwienie. To oznacza rozszczelnienie wymiennika i wymaga zatrzymania maszyny.
  • Na wymienniku widoczna warstwa pyłu zbitego z mgłą olejową, której nie da się zdmuchnąć sprężonym powietrzem.

Ostatni punkt jest ważny, bo zabrudzony wymiennik to najczęstsza przyczyna i jednocześnie najtańsza do usunięcia. Zanim zaczniemy rozmawiać o wymianie, sprawdzamy, czy problemem nie jest po prostu stan powierzchni wymiany ciepła. Regeneracją wymienników, których nie warto wymieniać, zajmujemy się osobno: regeneracja wymienników ciepła.

Jeżeli usterka dotyczy obiegu freonowego, pierwszą czynnością nie jest naprawa, tylko odzysk czynnika. Otwarcie układu bez odzysku jest niedopuszczalne, niezależnie od tego, jak drobna wydaje się usterka.

Chłodziarka Piovan do wycinarki laserowej z otwartą obudową, podłączona stacja odzysku czynnika i kolektor serwisowy
Chłodziarka Piovan przy wycinarce laserowej, obudowa otwarta, podłączona stacja odzysku czynnika i kolektor serwisowy. Widoczny izolowany zbiornik buforowy i pompa obiegowa.

Nowoczesne technologie w chłodzeniu oleju

Regulacja obrotów wentylatora i sprężarki

Falownik na wentylatorze pozwala utrzymać temperaturę zamiast ją tylko ograniczać. Zamiast pracy w cyklu włącz wyłącz, urządzenie płynnie dopasowuje wydajność. Efektem jest węższe wahanie temperatury oleju i mniejsze zużycie energii, bo wentylator rzadko pracuje na pełnych obrotach.

Sprężarki inwerterowe w chłodziarkach oleju

Ta sama zasada po stronie obiegu freonowego. Urządzenie utrzymuje zadaną temperaturę zamiast oscylować wokół niej, co ma znaczenie wszędzie tam, gdzie liczy się powtarzalność obróbki.

Free cooling

Przy obiegach wody lodowej znaczną część roku w polskim klimacie da się chłodzić samym powietrzem zewnętrznym, bez uruchamiania sprężarki. Rozwiązanie opisujemy na stronie free cooling. Ma sens przy wyższych parametrach cieczy, a takie właśnie występują w chłodzeniu maszyn.

Pomiar przepływu na każdej gałęzi, nie tylko na zasilaniu

Temperatura mówi, że jest źle. Przepływ mówi, dlaczego. Jeżeli obieg zasila kilka odbiorników, pomiar wykonany wyłącznie na wyjściu z agregatu pokaże wartość sumaryczną i nie ujawni, że jedna gałąź jest zdławiona, a inna zabiera więcej, niż powinna. Dopiero osobny czujnik na każdym odgałęzieniu pozwala to zobaczyć bez rozkręcania instalacji.

Cztery czujniki przepływu Festo SFAW za szybą wziernika w obudowie rozdzielacza układu chłodzenia
Rozdzielacz obiegu wody lodowej z osobnym pomiarem przepływu na czterech gałęziach: 6,9, 3,8, 4,5 i 3,6 l/min. Wartości różnią się niemal dwukrotnie, bo każdy odbiornik ma inne zapotrzebowanie. Taki rozdział jest zamierzony, ale bez pomiaru nie da się stwierdzić, czy nadal jest zachowany. Zdjęcie z diagnostyki u klienta.

Wziernik w osłonie ma znaczenie praktyczne. Utrzymanie ruchu odczytuje przepływ bez zdejmowania obudowy, więc kontrola przestaje być czynnością serwisową, a staje się częścią obchodu. Przy pierwszej niepokojącej temperaturze operator widzi od razu, czy problem leży po stronie przepływu, czy gdzie indziej.

Bateria czterech czujników przepływu Festo SFAW z podłączeniem hydraulicznym i sygnałowym, widok bez osłony
Ten sam rozdzielacz bez osłony. Każdy czujnik ma własne podłączenie hydrauliczne i sygnałowe, więc odczyt trafia nie tylko na wyświetlacz, ale też do sterownika. Dzięki temu spadek przepływu na pojedynczej gałęzi może wywołać alarm, zanim maszyna zacznie schodzić z parametru.
Zbliżenie wyświetlacza czujnika przepływu Festo SFAW ze wskazaniem 4,4 litra na minutę
Odczyt z pojedynczego czujnika, 4,4 l/min. Taki pomiar wykonany w kilku punktach i o różnych porach zmiany daje obraz, którego nie zastąpi jednorazowe sprawdzenie temperatury podczas wizyty serwisowej.

Ta sama zasada obowiązuje po stronie olejowej. Przy chłodzeniu oleju w obiegu bocznikowym warto wiedzieć, ile oleju faktycznie przechodzi przez chłodnicę, a nie zakładać, że tyle, ile podano w dokumentacji pompy. Zapchany filtr albo częściowo przymknięty zawór potrafią obniżyć przepływ do poziomu, przy którym chłodnica przestaje nadążać, choć sama jest sprawna.

Monitoring temperatury z rejestracją

Czujnik z zapisem historii pozwala zobaczyć, jak temperatura zachowuje się w ciągu zmiany i w ciągu roku. Bez tego rozmowa o doborze urządzenia opiera się na jednym pomiarze wykonanym akurat w dniu wizyty, co przy chłodzeniu oleju jest zdecydowanie za mało.

Zamiana chłodzenia miejscowego na obieg centralny

Przy kilku lub kilkunastu maszynach osobne chłodnice przy każdej z nich oznaczają wiele urządzeń do serwisowania i wiele punktów awarii. Jeden obieg wody lodowej z wymiennikami przy odbiornikach bywa tańszy w eksploatacji, choć droższy na starcie. W praktyce takie rozwiązanie stosuje się między innymi przy chłodzeniu wtryskarek i przy chłodzeniu form wtryskowych.

Zalety efektywnego chłodzenia oleju

Nie podajemy procentów oszczędności, bo każdy układ jest inny i taka liczba bez pomiaru w konkretnym zakładzie nic nie znaczy. Wymieniamy natomiast to, co zmienia się realnie.

Dłuższa żywotność oleju. Praca w zalecanym zakresie zamiast kilkanaście stopni powyżej wydłuża okres między wymianami. To nie tylko koszt oleju, ale też przestój na wymianę i utylizacja.

Mniej awarii uszczelnień i pomp. Stabilna lepkość oznacza stabilny film smarny. Pompa nie pracuje w warunkach, do których jej nie zaprojektowano.

Powtarzalność produkcji. Przy obróbce i przy wtrysku temperatura oleju przekłada się bezpośrednio na wymiar i na czas cyklu. Maszyna, która rano robi dobre detale, a po południu zaczyna schodzić z tolerancji, bardzo często ma problem termiczny, nie mechaniczny.

Przewidywalność. Układ z regulacją i pomiarem daje się zaplanować. Układ, który latem po prostu przestaje wyrabiać, generuje decyzje podejmowane w pośpiechu i pod presją zatrzymanej produkcji.

Jakie chłodziarki i chłodnice oleju serwisujemy

Serwisujemy chłodziarki oleju niezależnie od producenta. Nie jesteśmy serwisem producenta żadnej z wymienionych marek i mówimy to wprost, bo to zmienia sytuację klienta na korzyść: nie wiąże nas cennik producenta ani obowiązek stosowania wyłącznie oryginalnych podzespołów, a urządzenie wycofane ze wsparcia nadal możemy naprawić.

Marki, przy których pracujemy najczęściej:

Chłodziarka oleju Riedel RL130 SR 06 do wtryskarki przyjęta do naprawy
Riedel RL130 SR 06 od wtryskarki, urządzenie przyjęte do naprawy. Tabliczka na obudowie i sterownik od frontu pozwalają ustalić zakres prac jeszcze przed otwarciem układu.

Urządzenia bez tabliczki i układy wykonane na miejscu

Osobna grupa to układy chłodzenia oleju zbudowane w zakładzie albo przez firmę, której już nie ma. Bez dokumentacji, często bez tabliczki znamionowej, ze sterowaniem złożonym z tego, co akurat było dostępne. Serwis producenta takiego urządzenia nie przyjmie, bo nie ma go w swojej bazie.

Do takiego układu podchodzimy tak samo jak do każdego innego: ustalamy, jaki czynnik w nim pracuje, jaka jest wydajność obiegu, co steruje sprężarką i gdzie leży rzeczywista przyczyna problemu. Odczytanie parametrów z urządzenia bez dokumentacji zajmuje więcej czasu i to znajduje odzwierciedlenie w zakresie audytu zerowego, ale samo w sobie nie jest przeszkodą.

Podobnie jest z układami, w których chłodzenie oleju jest częścią większej instalacji technologicznej. Agregat chłodniczy bywa wtedy sprzężony ze sterowaniem maszyny głównej i nie da się go diagnozować w oderwaniu od niej.

Piec BENDAM z modułem Clerici i agregatem chłodniczym Riedel, otwarta rozdzielnica podczas serwisu układu chłodzenia oleju
Piec BENDAM z modułem Clerici i agregatem Riedel, otwarta rozdzielnica w trakcie serwisu układu chłodzenia. W takich instalacjach chłodzenie jest sprzężone ze sterowaniem procesu, więc diagnostyka obejmuje także obwody sterowania, nie tylko obieg freonowy.

Jeżeli Twoje urządzenie nie ma tabliczki albo nie wiadomo, kto je zbudował, prześlij zdjęcia sprężarki, szafy sterowniczej i całego układu. Na tej podstawie zwykle da się ustalić, z czym mamy do czynienia, jeszcze przed wyjazdem.

Naprawa w warsztacie czy u klienta

Część usterek usuwamy na miejscu, w zakładzie. Wymiana zaworu rozprężnego, czujnika, sterownika czy wentylatora nie wymaga transportu urządzenia.

Są jednak prace, których nie da się rzetelnie wykonać przy pracującej hali: wymiana sprężarki, przebudowa obiegu, modernizacja sterowania, próba wydajności pod obciążeniem. Wtedy urządzenie trafia do naszego warsztatu w Wałsnowie.

Chłodziarka HYFRA w warsztacie SKiC, urządzenie przyjęte do remontu i modernizacji
Chłodziarka HYFRA przyjęta do remontu i modernizacji. Praca w warsztacie pozwala rozebrać urządzenie do stanu, w którym widać rzeczywisty zakres zużycia, a nie tylko objaw zgłoszony przez klienta.

Naprawa kończy się próbą, a nie samym zamknięciem obudowy. Urządzenie uruchamiamy na stanowisku i sprawdzamy, czy rzeczywiście schładza, a nie tylko czy się załącza.

Chłodziarka oleju Daikin na stanowisku testowym w warsztacie SKiC, próba wydajności na zbiorniku z olejem
Próba wydajności chłodziarki oleju Daikin na zbiorniku z olejem. Obok urządzenia niezależny miernik temperatury i manometr. Porównanie wskazania sterownika z niezależnym pomiarem to jedyny sposób, żeby stwierdzić, czy urządzenie mierzy poprawnie.
Chłodziarka HYFRA na stole podnośnym w warsztacie SKiC podczas próby po naprawie, widok od strony wentylatora
Próba po naprawie, widok od strony wentylatora skraplacza. Stół podnośny o udźwigu 500 kg pozwala ustawić urządzenie na wysokości roboczej, co przy pracach na obiegu freonowym ma wpływ na jakość lutowania.

Koszt dojazdu po urządzenie i jego odwiezienia ustalamy indywidualnie, tak jak przy każdym innym wyjeździe.

Co sprawdzamy podczas audytu zerowego

Nie wyceniamy naprawy ani doboru urządzenia, którego nie zobaczyliśmy. Przed jakąkolwiek ofertą wykonujemy audyt zerowy na miejscu, w zakładzie.

Podczas audytu ustalamy:

  • dane z tabliczki znamionowej: czynnik, napełnienie, wydajność, zakres regulacji, maksymalną temperaturę otoczenia
  • czy urządzenie podlega obowiązkowi kontroli szczelności i wpisu do Centralnego Rejestru Operatorów
  • rzeczywistą temperaturę oleju w cyklu pracy, nie w jednym punkcie czasu
  • przepływ w obiegu chłodzenia, a przy kilku odbiornikach osobno na każdej gałęzi
  • temperaturę otoczenia i warunki w miejscu montażu, bo one wyznaczają granicę możliwości chłodnicy powietrznej
  • stan wymiennika, filtrów i oleju
  • sposób wpięcia obecnego chłodzenia i opór, jaki wnosi do układu
  • sposób sterowania, jeżeli w ogóle istnieje
  • bilans cieplny, czyli skąd bierze się ciepło i czy da się je ograniczyć u źródła

Ostatni punkt bywa najważniejszy. Zdarza się, że po audycie rekomendacja brzmi: nie kupujcie chłodziarki, tylko zmieńcie sposób sterowania pompą. Taka rekomendacja jest dla nas mniej opłacalna, ale jest uczciwa i to ona decyduje o tym, czy klient wróci.

Cena audytu ustalana jest indywidualnie i zależy od wielkości układu. Koszt dojazdu ustalamy indywidualnie i podajemy przed wyjazdem. Nie stosujemy ryczałtów, bo przy pracy w całej Polsce ryczałt zawsze krzywdzi jedną ze stron.

FAQ

Czym różni się chłodnica oleju od chłodziarki oleju?

Chłodnica to wymiennik, który przenosi ciepło do powietrza lub wody i nie zejdzie poniżej temperatury tego medium. Chłodziarka to agregat z obiegiem freonowym i własną sprężarką, który potrafi utrzymać zadaną temperaturę niezależnie od otoczenia.

Jaka temperatura oleju hydraulicznego jest prawidłowa?

Wiążąca jest dokumentacja producenta maszyny. Orientacyjnie większość układów siłowych pracuje w zakresie 40 do 55 stopni, a układy z zaworami proporcjonalnymi w zakresie węższym.

Czy moja chłodziarka oleju wymaga kontroli szczelności?

Zależy od czynnika i napełnienia. Obowiązek dotyczy urządzeń zawierających co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO2. Przy R410A próg wypada w okolicach 2,4 kg napełnienia, więc typowa chłodziarka oleju z napełnieniem rzędu jednego kilograma zwykle mu nie podlega. Rozstrzyga tabliczka znamionowa.

Co oznacza zapis TEMP. CONT. plus minus 10 stopni na tabliczce?

To zadeklarowany przez producenta zakres utrzymania temperatury. Jeżeli proces wymaga węższej stabilizacji, urządzenie o takiej charakterystyce jej nie zapewni, nawet całkowicie sprawne.

Czy chłodnicę można wpiąć w powrót istniejącego układu?

Zwykle tak, ale trzeba sprawdzić dopuszczalne ciśnienie w przewodzie powrotnym podane przez producenta maszyny. Chłodnica dodaje opór, a niektóre elementy tego nie tolerują. W układach z długimi przestojami korzystniejszy bywa obieg bocznikowy z osobną pompą.

Olej grzeje się bardziej niż rok temu przy tym samym cyklu. Co sprawdzić najpierw?

Stan wymiennika i filtrów, a następnie przecieki wewnętrzne w pompie. Zabrudzony wymiennik i zużyta pompa dają podobny objaw, ale zupełnie inny koszt usunięcia.

Po co mierzyć przepływ, skoro mam pomiar temperatury?

Temperatura pokazuje skutek, przepływ pokazuje przyczynę. Przy kilku odbiornikach zasilanych z jednego rozdzielacza pomiar wyłącznie na zasilaniu nie ujawni, że jedna gałąź jest zdławiona.

Naprawiacie chłodziarki oleju bez tabliczki znamionowej?

Tak. Parametry ustalamy z podzespołów: sprężarki, zaworu rozprężnego, sterownika. Diagnostyka takiego układu trwa dłużej, ale nie jest niemożliwa.

Co z urządzeniem, którego producent już nie wspiera?

Naprawiamy. Nie wiąże nas polityka producenta, więc możemy zastosować zamiennik podzespołu albo przebudować sterowanie, jeżeli oryginalny element jest niedostępny. Urządzenia z lat dziewięćdziesiątych nadal da się utrzymać w ruchu.

Czy jesteście serwisem producentów?

Nie i mówimy to wprost. Nie wiąże nas obowiązek stosowania wyłącznie oryginalnych podzespołów ani cennik producenta. Naprawiamy też urządzenia wycofane ze wsparcia, dla których serwis producenta nie ma już oferty.

Czego dotyczy gwarancja?

Gwarancji udzielamy wyłącznie na elementy nowe, dostarczone i zamontowane przez nas. Nie obejmuje ona szczelności układu freonowego, elementów naprawianych i regenerowanych ani elektroniki.

Jak umówić wizytę serwisu?

Zgłoszenia przyjmujemy telefonicznie i mailowo, termin wizyty ustalamy indywidualnie.

Gdzie działacie?

Na terenie całej Polski. Baza serwisowa: Wałsnów 22b, 26-505 Wałsnów.

Kontakt

Jeżeli temperatura oleju w Twojej maszynie wzrasta i nie wiadomo dlaczego, umów audyt zerowy. Przyjedziemy, zmierzymy i powiemy, co z tego wynika, zanim zaproponujemy jakiekolwiek urządzenie.

Jeżeli masz pod ręką tabliczkę znamionową, prześlij jej zdjęcie razem ze zgłoszeniem. Skraca to rozmowę o dobre kilkanaście minut i pozwala przyjechać z właściwymi częściami.

SKiC Sp. z o.o.
Wałsnów 22b, 26-505 Wałsnów
tel. +48 501 179 381
info@skic.com.pl

Powiązane strony: chłodziarki procesowe, serwis agregatów wody lodowej, chłodzenie maszyn CNC.

Zdjęcia z realizacji

Zdjęcia z naszych prac przy chłodziarkach oleju zebraliśmy w galerii na stronie naprawa i serwis chłodziarek oleju, a opisy napraw z protokołów na stronach poszczególnych marek i w dziale realizacje.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić jakość treści.

About Robert Aptacy

Robert Aptacy, właściciel i dyrektor techniczny SKiC Sp. z o.o. Wieloletni praktyk chłodnictwa przemysłowego. Prowadzi diagnostykę, audyty i modernizacje rooftopów, central wentylacyjnych, chillerów i systemów chłodzenia procesowego, razem z automatyką (Siemens S7-1200/1500, WinCC). Uprawnienia SEP E i D do 1 kV, szkolenia producentów: Carrier, Alfaco, Toshiba.

SKiC - Serwis i naprawa chillerów
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce. Pozwalają rozpoznać Cię po powrocie na stronę i pokazują nam, które sekcje witryny są najczęściej odwiedzane.